Pana yuttameva etāhi laddhanti vatvā, "kiṃ bhante etāhi pubbe kataṃ, ācikkhatha noti tehi yācito atītaṃ āhari:

atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente, rājagehe nibaddhaṃ aṭṭha paccekabuddhā bhuñjanti. Pañcasatā itthiyo te upaṭṭhahanti. Tesu satta paccekabuddhā himavantaṃ gacchanti; eko, nadītīre ekaṃ tiṇagahanaṃ atthi, jhānaṃ samāpajjitvā nisīdi. Athekadivasaṃ rājā, paccekabuddhesu gatesu, tā itthiyo ādāya nadiyaṃ udakakīḷaṃ kīḷituṃ gato. Tattha tā itthiyo divasabhāgaṃ udakaṃ kīḷitvā uttaritvā sītapīḷitāva aggiṃ visibbetukāmā "amhākaṃ aggikaraṇaṭṭhānaṃ olokeyyāthāti aparāparaṃ vicarantiyo taṃ tiṇagahanaṃ disvā "tiṇarāsīti saññāya parivāretvā ṭhitā aggiṃ adaṃsu, tiṇesu jhāyitvā patantesu, paccekabuddhaṃ disvā "naṭṭhamha naṭṭhamha, rañño paccekabuddho jhāyati, rājā ñatvā amhe nāsessati, sudaḍḍhaṃ naṃ karissāmāti sabbā ito cito ca dārūni āharitvā tassa upari rāsiṃ kariṃsu. Mahā dārurāsi ahosi. Atha naṃ ālimpetvā "idāni jhāyissatīti saññāya pakkamiṃsu. Tā paṭhamaṃ asañcetanikā hutvā idāni kammunā bajjhiṃsu, paccekabuddhaṃ pana antosamāpattiyaṃ sakaṭasahassadārūni āharitvā ālimapentāpi usumākāramattaṃpi kātuṃ na sakkonti. Tasmā so sattame divase uṭṭhāya yathāsukhaṃ agamāsi. Tā tassa kammassa katattā bahūni vassasahassāni niraye pacitvā

Tasseva kammassa vipākāvasesena attabhāvasate imināva niyāmena gehe jhāyamāne jhāyiṃsu. Idaṃ etāsaṃ pubbakammanti.

Evaṃ vutte, bhikkhū satthāraṃ pucchiṃsu "khujjuttarā pana bhante kena kammena khujjā jātā, kena mahāpaññā, kena sotāpattiphalaṃ adhigatā, kena paresaṃ pesanakārikā jātāti. "bhikkhave tasseva rañño bārāṇasiyaṃ rajjaṃ karaṇakāle sveva paccekabuddho thokaṃ khujjadhātuko ahosi. Athekā upaṭṭhāyikā itthī kambalaṃ pārupitvā suvaṇṇasarakaṃ gahetvā `amhākaṃ paccekabuddho evañca evañca vicaratīti khujjā hutvā tassa vicaraṇākāraṃ dassesi. Tassa nissandena khujjā jātā. Te pana paccekabuddhe paṭhamadivase rājā gehe nisīdāpetvā patte gāhāpetvā pāyāsassa pūretvā dāpesi, uṇhapāyāsassa pūre patte paccekabuddhā parivattetvā parivattetvā gaṇhanti. Sā itthī te tathā karonte disvā attano santakāni aṭṭha dantavalayāni datvā `idha ṭhapetvā gaṇhathāti āha. Te tathā katvā taṃ olokesuṃ. Sā tesaṃ adhippāyaṃ ñatvā `natthi bhante amhākaṃ etehi attho, tumhākaññeva tāni pariccattāni, gahetvā gacchathāti āha. Te gahetvā nandamūlakapabbhāraṃ agamaṃsu. Ajjapi tāni valayāni arogāneva. Sā tassa kammassa nissandena idāni tipiṭakadharā mahāpaññā jātā. Paccekabuddhānaṃ kataupaṭṭhānanissandena sotāpattiphalaṃ pattā. Idamassā buddhantare pubbakammaṃ. Kassapasammāsambuddhassa kāle pana ekā bārāṇasīseṭṭhino dhītā Vaḍḍhamānakacchāyāya ādāsaṃ gahetvā attānaṃ alaṅkarontī nisīdi. Athassā vissāsikā ekā khīṇāsavā bhikkhunī taṃ daṭṭhuṃ agamāsi. Bhikkhuniyo hi khīṇāsavāpi sāyaṇhasamaye upaṭṭhākakulāni daṭṭhukāmā honti. Tasmiṃ pana khaṇe seṭṭhidhītāya santike kāci pesanakārikā natthi. Sā "vandāmi ayye etaṃ tāva me pasādhanapeḷikaṃ gahetvā dethāti āha. Therī cintesi "sacassā imaṃ gaṇhitvā na dassāmi, mayi āghātaṃ katvā niraye nibbattissati; sace pana dassāmi, parassa pesanakārikā hutvā nibbattissati; nirayasantāpato kho pana parassa pesanabhāvova seyyoti. Sā anudayaṃ paṭicca taṃ gahetvā tassā adāsi. Tassa kammassa nissandena paresaṃ pesanakārikā jātāti.

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๗๓๖

ที่มาและฉบับอื่นของ “๒. อัปปมาทวรรค”