Ye pamattā yathā matāti: ye pana sattā pamattā, te pamādamaraṇena matattā yathā jīvitindriyupacchedena matā dārukkhandhasadisā apagataviññāṇā tatheva honti; tesaṃpi hi matānaṃ viya gahaṭṭhānaṃ tāva "dānaṃ dassāma sīlaṃ rakkhissāma uposathakammaṃ karissāmāti ekacittaṃpi na uppajjati, pabbajitānaṃpi "ācariyupajjhāya- vattādīni pūressāma dhūtaṅgāni samādayissāma bhāvanaṃ vaḍḍhessāmāti ekacittaṃpi na uppajjati, matena te kiṃnānākaraṇāva honti; tena vuttaṃ "ye pamattā yathā matāti.

Etaṃ visesato ñatvāti: pamattassa vaṭṭato nissaraṇaṃ natthi, appamattassa atthīti etaṃ visesato jānitvā. "ke pana etaṃ visesaṃ jānantīti. Appamādamhi paṇḍitāti: ye paṇḍitā medhāvino sappaññā attano appamāde ṭhatvā appamādaṃ vaḍḍhenti, te Etaṃ visesakāraṇaṃ jānanti. Appamāde pamodantīti; te evaṃ ñatvā tasmiṃ attano appamāde pamodanti pahaṃsitamukhā tuṭṭhapahaṭṭhā honti. Ariyānaṃ gocare ratāti: te evaṃ appamāde pamodantā taṃ appamādaṃ vaḍḍhitvā ariyānaṃ buddhapaccekabuddhasāvakānaṃ gocarasaṅkhāte catusatipaṭṭhānādibhede sattattiṃsabodhipakkhiyadhamme navavidhe lokuttaradhamme ca ratā abhiratā hontīti attho.

Te jhāyinoti: te appamattā paṇḍitā "aṭṭhasamāpattisaṅkhātena ārammaṇūpanijjhānena vipassanāmaggaphalasaṅkhātena lakkhaṇūpanijjhānena cāti dubbidhenapi jhānena jhāyino. Sātatikāti: abhinikkhamanato paṭṭhāya yāva arahattappattā satataṃ pavattakāyikacetasikaviriyā. Niccaṃ daḷhaparakkamāti yantaṃ purisatthāmena purisaviriyena purisaparakkamena pattabbaṃ, na taṃ apāpuṇitvā viriyassa saṇṭhānaṃ bhavissatīti evarūpena viriyena antarā anosakkitvā niccaṃ pavattena daḷhena parakkamena samannāgatā. Phusantīti: ettha dve phusanā ñāṇaphusanā vipākaphusanā. Tattha cattāro maggā ñāṇaphusanā nāma. Cattāri phalāni vipākaphusanā nāma. Tesu idha vipākaphusanā adhippetā. Ariyaphalena nibbānaṃ sacchikarontā dhīrā paṇḍitā vipākaphusanāya nibbānaṃ sacchikaronti. Yogakkhemaṃ anuttaranti: ye cattāro yogā mahājanaṃ vaṭṭe osīdāpenti, tehi khemaṃ nibbhayaṃ sabbehi lokiyalotuttaradhammehi seṭṭhattā anuttaranti.

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๗๔๐

ที่มาและฉบับอื่นของ “๒. อัปปมาทวรรค”