Attano vasanaṭṭhānameva gatā. Acelakā taṃ disvā sabbe ekappahāreneva seṭṭhiṃ garahiṃsu "kiṃ tvaṃ gahapati aññaṃ nālattha, samaṇassa gotamassa sāvikaṃ mahākāḷakaṇṇiṃ idha pavesesi, vegena taṃ imasmā gehā nikkaḍḍhāpehīti. So "na sakkā mayā imesaṃ vacanamatteneva nikkaḍḍhāpetuṃ, mahākulassa sā dhītāti cintetvā "ayyā daharā nāma jānitvā vā ajānitvā vā kareyya; tumhe tuṇhī hothāti te uyyojetvā mahārahe āsane nisīditvā suvaṇṇapātiyaṃ appodakaṃ madhupāyāsaṃ paribhuñjati. Tasmiṃ samaye eko piṇḍacārikatthero piṇḍāya caranto taṃ nivesanaṃ pāvisi. Visākhā sasuraṃ vījamānā ṭhitā taṃ disvā "sasurassa ācikkhituṃ ayuttanti, yathā so theraṃ passati; evaṃ apagantvā aṭṭhāsi. So pana bālo theraṃ disvāpi apassanto viya hutvā adhomukho bhuñjateva. Visākhā "theraṃ disvāpi me sasuro saññaṃ na karotīti ñatvā "aticchatha bhante, mayhaṃ sasuro purāṇaṃ khādatīti āha. So niggaṇṭhehi kathitakāle adhivāsetvāpi [1]- "purāṇaṃ khādatīti vuttakkhaṇeyeva hatthaṃ apanetvā "imaṃ pāyāsaṃ ito haratha, etaṃ imasmā gehā nikkaḍḍhatha, ayaṃ maṃ evarūpe maṅgalakāle asucikhādakaṃ nāma karotīti āha. Tasmiṃ kho pana nivesane sabbe dāsakammakarā visākhāya santakāva upagantuṃ na visahanti. Ko naṃ hatthe vā pāde vā gaṇhissati, mukhena kathetuṃ samatthopi natthi. Visākhā sasurassa kathaṃ sutvā āha "tāta na ettakeneva mayaṃ nikkhamāma, nāhaṃ

@2. Sī. Yu. upagantuṃ na visahantīti natthi. Tumhehi udakatitthato kumbhadāsī viya ānītā, dharamānakamātāpitūnaṃ dhītaro nāma na ettakeneva nikkhamanti; eteneva me kāraṇena pitā idhāgamanakāle aṭṭha kuṭumbike pakkosāpetvā `sace me dhītu doso uppajjati, sodheyyāthāti vatvā maṃ tesaṃ hatthe ṭhapesi, te pakkosāpetvā mayhaṃ dosaṃ sodhāpethāti. Seṭṭhī "kalyāṇaṃ esā kathetīti aṭṭha kuṭumbike pakkosāpetvā "ayaṃ dārikā maṅgalakāle nisīditvā suvaṇṇapātiyaṃ nirudakapāyāsaṃ paribhuñjantaṃ maṃ `asucikhādakoti vadati, imissā dosaṃ āropetvā imaṃ ito nikkaḍḍhathāti. "evaṃ kira ammāti. "nāhaṃ evaṃ vadāmi, ekasmiṃ pana piṇḍacārikatthere gharadvāre ṭhite, sasuro me appodakaṃ madhupāyāsaṃ paribhuñjanto taṃ na manasikaroti, ahaṃ `mayhaṃ sasuro imasmiṃ attabhāve puññaṃ na karoti purāṇapuññameva khādatīti cintetvā `aticchatha bhante, mayhaṃ sasuro purāṇaṃ khādatīti avacaṃ; ettha me ko dosoti. "ayya idha doso natthi, amhākaṃ dhītā yuttaṃ katheti, tvaṃ kasmā kujjhasīti. "ayyā esa tāva doso mā hotu, ayaṃ pana ekadivasaṃ majjhimayāme dāsadāsīhi parivutā pacchāgehaṃ agamāsīti. "evaṃ kira ammāti. "tātā nāhaṃ aññena kāraṇena gatā, imasmiṃ pana gehe ājānīyavaḷavāya vijātāya, `saññaṃpi akatvā nisīdituṃ ayuttanti daṇḍadīpake gāhāpetvā dāsīhi saddhiṃ gantvā vaḷavāya vijātāya parihāraṃ kārāpesiṃ, ettha me ko dosoti. "ayya amhākaṃ dhītā tava gehe dāsīhipi akattabbakammaṃ karoti, tvaṃ ettha kiṃ dosaṃ passasīti. "ayyā idhāpi Tāva doso mā hotu, imissā pana pitā idhāgamanakāle imaṃ ovadanto guyhappaṭicchanne dasa ovāde adāsi, tesaṃ atthaṃ na jānāmi, tesaṃ me atthaṃ kathetu; imissā pana pitā `antoaggi bahi na nīharitabboti āha, sakkā nu kho amhehi ubhato paṭivissakagehānaṃ aggiṃ adatvā vasitunti. "evaṃ kira ammāti. "tātā mayhaṃ pitā na etaṃ sandhāya kathesi, idaṃ pana sandhāya kathesi `amma tava sassusasurasāmikānaṃ aguṇaṃ disvā bahi tasmiṃ tasmiṃ gehe ṭhatvā mā kathesīti, evarūpena hi agginā sadiso aggi nāma natthīti. "ayyā etaṃ tāva hotu, imissā pana pitā `bāhirato aggi na anto pavesetabboti āha, kiṃ sakkā amhehi antoaggimhi nibbute, bāhirato aggiṃ anāharitunti. "evaṃ kira ammāti. "tātā mayhaṃ pitā na etaṃ sandhāya kathesi, idaṃ pana sandhāya kathesi `sace te paṭivissakagehesu itthiyo vā purisā vā sassusasurasāmikānaṃ aguṇaṃ kathenti, tehi kathitaṃ āharitvā `asuko nāma tumhākaṃ evaṃ aguṇaṃ kathetīti puna mā katheyyāsīti, etena hi agginā sadiso aggi nāma natthīti. Evaṃ imasmiṃ kāraṇe sā niddosā ahosi. Yathā ca ettha, evaṃ sesesupi. Tesu pana ayaṃ adhippāyo: yaṃpi hi tassā pitarā "amma ye dadanti tesaṃyeva dātabbanti vuttaṃ, taṃ `yācitaṃ upakaraṇaṃ gahetvā ye paṭidenti, tesaṃyeva dātabbanti sandhāya vuttaṃ. "ye na denti, tesaṃ na dātabbanti idaṃpi "ye yācitakaṃ gahetvā na paṭidenti, tesaṃ na dātabbanti sandhāya vuttaṃ. "dadantassāpi adadantassāpi dātabbanti Idaṃ pana "daliddesu ñātimittesu sampattesu, te paṭidātuṃ sakkontu vā mā vā, tesaṃ dātumeva vaṭṭatīti sandhāya vuttaṃ. "sukhaṃ nisīditabbanti idaṃpi "sassusasurasāmike disvā vuṭṭhātabbaṭṭhāne nisīdituṃ na vaṭṭatīti sandhāya vuttaṃ. "sukhaṃ bhuñjitabbanti idaṃ pana "sassusasurasāmikehi puretaraṃ abhuñjitvā te parivisitvā sabbehi laddhāladdhaṃ ñatvā pacchā sayaṃ bhuñjituṃ vaṭṭatīti sandhāya vuttaṃ. "sukhaṃ nipajjitabbanti idaṃpi "sassusasurasāmikehi puretaraṃ sayanaṃ āruyha na nipajjitabbaṃ, tesaṃ kattabbayuttakaṃ vattappaṭivattaṃ katvā pacchā sayaṃ nipajjituṃ yuttanti idaṃ sandhāya vuttaṃ. "aggi paricaritabboti idaṃ pana "sassuṃpi sasuraṃpi sāmikaṃpi aggikkhandhaṃ viya uragarājānaṃ viya ca katvā passituṃ vaṭṭatīti sandhāya vuttaṃ. "antodevatā namassitabbāti idaṃpi "sassuñca sasurañca sāmikañca devataṃ viya katvā daṭṭhuṃ vaṭṭatīti sandhāya vuttaṃ. Evaṃ seṭṭhī imesaṃ dasannaṃ ovādānaṃ atthaṃ sutvā paṭivacanaṃ apassanto adhomukho nisīdi.

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๘๗๑

ที่มาและฉบับอื่นของ “๔. ปุปผวรรค”