"yathā saṅkāradhānasminti imaṃ dhammadesanaṃ satthā jetavane viharanto garahadinnaṃ nāma niggaṇṭhasāvakaṃ ārabbha kathesi.

Sāvatthiyaṃ hi sirigutto ca garahadinno ca dve sahāyakā ahesuṃ. Tesu sirigutto upāsako. Garahadinno niggaṇṭhasāvako. Taṃ niggaṇṭhā abhikkhaṇaṃ evaṃ vadanti "tava sahāyakaṃ siriguttaṃ `kiṃ tvaṃ samaṇaṃ gotamaṃ upasaṅkamasi, tassa santike kiṃ labhissasīti vatvā, yathā amhe upasaṅkamitvā amhākaṃ deyyadhammaṃ dassati, kiṃ evaṃ ovadituṃ na vaṭṭatīti. Garahadinno tesaṃ vacanaṃ sutvā abhikkhaṇaṃ gantvā ṭhitanisinnaṭṭhānādīsu siriguttaṃ evaṃ vadesi "samma kinte samaṇena gotamena, taṃ upasaṅkamitvā kiṃ labhissasi, kinte mama ayye upasaṅkamitvā tesaṃ dānaṃ dātuṃ na vaṭṭatīti. Sirigutto tassa kathaṃ sutvāpi bahudivase tuṇhī hutvā nibbijjitvā ekadivasaṃ "samma tvaṃ abhikkhaṇaṃ āgantvā maṃ ṭhitaṭṭhānādīsu evaṃ vadesi `samaṇaṃ gotamaṃ upasaṅkamitvā kiṃ labhissasi, mama ayye upasaṅkamitvā tesaṃ dānaṃ dehīti, kathehi tāva me, tava ayyā kiṃ jānantīti. "aho sāmi mā evaṃ vadi, mama ayyānaṃ aññātannāma natthi, sabbaṃ atītānāgatappaccuppannaṃ sabbaṃ kāyavacīmanokammaṃ `idaṃ bhavissati idaṃ na bhavissatīti sabbaṃ bhabbābhabbaṃ jānantīti. "jānantīti vadesīti. "āma vademīti. "yadi evaṃ, bhāriyante kataṃ ettakaṃ kālaṃ mayhaṃ etamatthaṃ anācikkhantena, ajja mayā ayyānaṃ ñāṇānubhāvo ñāto, gaccha Samma ayye mama vacanena nimantehīti. So niggaṇṭhānaṃ santikaṃ gantvā te vanditvā "mayhaṃ sahāyako sirigutto svātanāya tumhe nimantetīti āha. "siriguttena sāmaṃ tvaṃ vuttoti. "āma ayyāti. Te haṭṭhatuṭṭhā hutvā "nipphannaṃ no kiccaṃ, siriguttassa amhesu pasannakālato paṭṭhāya kā nāma sampatti amhākaṃ na bhavissatīti vadiṃsu. Siriguttassāpi mahantaṃ nivesanaṃ. So tasmiṃ dvinnaṃ gehānaṃ antare ubhato dīghaṃ āvāṭaṃ khanāpetvā gūthakalalassa pūrāpesi, bahiāvāṭe dvīsu pariyantesu khānuke koṭṭāpetvā tesu rajjuyo bandhāpetvā āsanānaṃ uparimapāde āvāṭassa purimapasse ṭhapāpetvā pacchimapāde rajjukesu ṭhapāpesi "evaṃ nisinnakāleyeva avaṃsirā patissantīti maññamāno, yathā āvāṭo na paññāyati; evaṃ āsanānaṃ upari paccattharaṇāni dāpesi, mahantamahantā cāṭiyo dhovāpetvā kadalipaṇṇehi ca pilotikāhi ca mukhāni bandhāpetvā tā tucchā eva gehassa pacchābhāge bahiyāgubhattasitthasappiphāṇitapūvacuṇṇamakkhitā katvā ṭhapāpesi. Garahadinno pātova tassa gharaṃ vegena gantvā "ayyānaṃ sakkāro sajjitoti pucchi. "āma samma sajjitoti. "kahaṃ panesoti. "etāsu ettakāsu cāṭīsu yāgu, ettakāsu bhattaṃ, ettakāsu sappiphāṇitapūvādīni, āsanāni paññattānīti. So "sādhūti vatvā gato. Tassa gatakāle pañcasatā niggaṇṭhā āgamiṃsu. Sirigutto gehā nikkhamitvā pañcappatiṭṭhitena niggaṇṭhe vanditvā tesaṃ purato añjaliṃ paggayha ṭhito cintesi "tumhe kira atītādibhedaṃ sabbaṃ Jānātha, evaṃ tumhākaṃ upaṭṭhākena mayhaṃ kathitaṃ; sace sabbaṃ tumhe jānātha, mayhaṃ gehaṃ mā pavisatha; mama gehaṃ paviṭṭhānaṃ hi vo neva yāgu atthi na bhattādīni; sace ajānitvā pavisissatha, gūthaāvāṭe vo pātetvā pothessāmīti; evaṃ cintetvā purisānaṃ saññaṃ adāsi "etesaṃ nisīdanabhāvaṃ ñatvā pacchimapasse ṭhatvā āsanānaṃ upari paccattharaṇāni apaneyyātha, mā tāni asucinā makkhiyiṃsūti. Atha niggaṇṭhe "ito etha bhanteti āha. Niggaṇṭhā pavisitvā pattharitāsanesu nisīdituṃ ārabhiṃsu. Atha ne manussā vadiṃsu "āgametha bhante, mā tāva nisīdathāti. "kiṃkāraṇāti. "amhākaṃ gehaṃ paviṭṭhānaṃ ayyānaṃ vattaṃ ñatvā nisīdituṃ vaṭṭatīti. "kiṃ kātuṃ vaṭṭati āvusoti. "attano attano pattāsanamūlesu ṭhatvā sabbehi ekappahāreneva nisīdituṃ vaṭṭatīti. Idaṃ kira so "ekasmiṃ āvāṭe patite, mā avasesā nisīdiṃsūti kāresi. Te "sādhūti vatvā "imehi kathitakathaṃ amhehi kātuṃ vaṭṭatīti cintayiṃsu. Atha sabbe attano attano pattāsanamūle paṭipāṭiyā aṭṭhaṃsu. Atha ne "bhante khippaṃ ekappahāreneva nisīdathāti vatvā tesaṃ nisīdanabhāvaṃ ñatvā āsanānaṃ upari paccattharaṇāni nīhariṃsu. Niggaṇṭhā ekappahāreneva nisinnā, rajjūnaṃ upari ṭhapitā āsanapādā bhaṭṭhā. Niggaṇṭhā avaṃsirā āvāṭe patiṃsu. Sirigutto, tesu patitesu, dvāraṃ pidahitvā uttiṇṇuttiṇṇe "atītānāgatappaccuppannaṃ kasmā na jānāthāti daṇḍehi pothāpetvā "ettakaṃ etesaṃ vaṭṭissatīti dvāraṃ vivarāpesi. Te nikkhamitvā palāyituṃ ārabhiṃsu. Gamanamagge pana tesaṃ suddhāparikammakataṃ bhūmiṃ picchilaṃ Kārāpesi. Te tattha asaṇṭhahitvā patite patite puna pothāpetvā "alaṃ ettakaṃ tumhākanti uyyojesi. Te "nāsitamhā tayā, nāsitamhā tayāti kandantā upaṭṭhākassa gehadvāraṃ agamaṃsu. Garahadinno tesaṃ taṃ vippakāraṃ disvā kuddho "nāsitamhi siriguttena, hatthaṃ pasāretvā vandantānaṃ cha devaloke yathāruciyā dātuṃ samatthe nāma puññakkhettabhūte mama ayye pothāpetvā byasanaṃ pāpesīti rājakulaṃ gantvā tassa kahāpaṇasahassaṃ daṇḍaṃ kāresi. Athassa rājā sāsanaṃ pesesi. So gantvā rājānaṃ vanditvā "deva upaparikkhitvā daṇḍaṃ gaṇhissatha, mā anupaparikkhitvāti āha. "upaparikkhitvā gaṇhissāmīti. "sādhu deva, tenahi gaṇhāhīti. "tenahi bhaṇāhīti. "deva mayhaṃ sahāyako niggaṇṭhasāvako maṃ upasaṅkamitvā ṭhitanisinnaṭṭhānādīsu abhiṇhaṃ evaṃ vadesi `samma kinte samaṇena gotamena, taṃ upasaṅkamitvā kiṃ labhissatīti idaṃ ādiṃ katvā sirigutto sabbaṃ taṃ pavattiṃ ārocetvā "deva sace imasmiṃ kāraṇe daṇḍaṃ gahetuṃ yuttaṃ, gaṇhathāti. Rājā garahadinnaṃ oloketvā "saccaṃ kira te evaṃ vuttanti āha. "saccaṃ devāti. "tvaṃ ettakampi ajānante `satthāroti gahetvā vicaranto `sabbaṃ jānantīti kiṃkāraṇā tathāgatasāvakassa kathesi, tayā āropitadaṇḍo tuyhameva hotūti. Evaṃ sveva daṇḍaṃ pāpito, tasseva kulupakā pothetvā nīhaṭā.

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๙๐๓

ที่มาและฉบับอื่นของ “๔. ปุปผวรรค”