Satthu sarīrato satasahassavijjulatā viya raṃsiyo nikkhamiṃsu. Purato ca pacchato ca dakkhiṇato ca vāmato ca sīsamatthakato ca nikkhantaraṃsiyo nikkhamiṃsu. Ekāpi sammukhasammukhaṭṭhānena apalāyitvā, sabbāpi satthāraṃ tikkhattuṃ padakkhiṇaṃ katvā taruṇatālakkhandhappamāṇā hutvā puratoyeva dhāvanti. Sakalanagaraṃ saṅkhubhi. "antonagare nava koṭiyo bahinagare nava koṭiyoti aṭṭhārasasu koṭīsu ekopi puriso vā itthī vā bhikkhaṃ gahetvā na nikkhamanto nāma natthi. Mahājano sīhanādaṃ nadanto celukkhepasahassāni karonto satthu puratova gacchati. Satthāpi mālākārassa guṇaṃ pākaṭaṃ kātuṃ tigāvute nagare bhericaraṇamaggeneva acari. Mālākārassa sakalasarīraṃ pañcavaṇṇāya pītiyā paripūri. So thokaññeva tathāgatena saddhiṃ caritvā manosilārase nimuggo viya buddharaṃsīnaṃ anto paviṭṭho satthāraṃ thometvā vanditvā tucchapacchimeva gahetvā gehaṃ agamāsi.

Atha naṃ bhariyā pucchi "kahaṃ pupphānīti. "satthā me pūjitoti. "rañño idāni kiṃ karissasīti. "rājā maṃ ghātetu vā raṭṭhato vā pabbājetu, ahaṃ jīvitaṃ pariccajitvā satthāraṃ pūjesiṃ, sabbapupphāni aṭṭha muṭṭhiyo ahesuṃ, evarūpā nāma pūjā jātā, mahājano ukkuṭṭhisahassāni karonto satthārā saddhiṃ carati, yo esa mahājanassa ukkuṭṭhisaddo, tasmiṃ ṭhāne esoti. Athassa bhariyā andhabālā evarūpe pāṭihāriye pasādaṃ ajanetvā taṃ akkositvā "rājāno nāma caṇḍā Sakiṃ kuddhā hatthapādādicchedanena bahumpi anatthaṃ karonti, tayā katakammena mayhampi anattho siyāti putte ādāya rājakulaṃ gantvā raññā pakkositvā "kiṃ etanti pucchitā āha "mama sāmiko tumhākaṃ upaṭṭhānapupphehi satthāraṃ pūjetvā tucchahattho gharaṃ āgantvā `kahaṃ pupphānīti mayā puṭṭho idannāma vadesi, ahaṃ taṃ paribhāsitvā `rājāno nāma caṇḍā sakiṃ kuddhā hatthapādādicchedanena bahumpi anatthaṃ karonti, tayā katakammena mayhampi anattho siyāti taṃ chaḍḍetvā idhāgatā; tena katakammaṃ sukataṃ vā hotu dukkaṭaṃ vā, tassevetaṃ; mayā chaḍḍitabhāvaṃ jānāhi devāti. Rājā paṭhamadassaneneva sotāpattiphalaṃ patto saddhāsampanno ariyasāvako cintesi "aho ayaṃ itthī andhabālā evarūpe guṇe pasādaṃ na uppādesīti. So kuddho viya hutvā "kiṃ amma vadesi, mayhaṃ upaṭṭhānapupphehi tena pūjā katāti. "āma devāti. "bhaddakante kataṃ taṃ chaḍḍentiyā, mama pupphehi pūjākārakassa ahaṃ kattabbayuttakaṃ jānissāmīti taṃ uyyojetvā vegena satthu santikaṃ gantvā vanditvā satthārā saddhiṃyeva vicari. Satthā tassa cittappasādaṃ ñatvā bhericaraṇavīthiyā nagaraṃ caritvā rañño gehadvāraṃ agamāsi. Rājā pattaṃ gahetvā satthāraṃ gehaṃ pavesetukāmo ahosi. Satthā pana rājaṅgaṇeyeva nisīdanākāraṃ dassesi. Rājā taṃ ñatvā "sīghaṃ maṇḍapaṃ karothāti taṃkhaṇaññeva maṇḍapaṃ kārāpesi. Nisīdi satthā saddhiṃ bhikkhusaṅghena. Kasmā pana satthā rājagehaṃ na pāvisi? evaṃ kirassa ahosi "sacāhaṃ anto pavisitvā Nisīdeyyaṃ, mahājano maṃ daṭṭhuṃ na labheyya, mālākārassa guṇo pākaṭo na bhaveyya, rājaṅgaṇe pana maṃ nisinnaṃ mahājano daṭṭhuṃ labhissati, mālākārassa guṇo pākaṭo bhavissatīti. Guṇavantānaṃ hi guṇaṃ buddhāyeva pākaṭaṃ kātuṃ sakkonti, avasesajano guṇavantānaṃ guṇaṃ kathento maccharāyati. Cattāro pupphapaṭṭā catuddisaṃ aṭṭhaṃsu. Mahājano satthāraṃ parivāresi. Rājā buddhappamukhaṃ bhikkhusaṅghaṃ paṇītena āhārena parivisi. Satthā bhattakiccāvasāne anumodanaṃ katvā purimanayeneva catūhi pupphapaṭṭehi parikkhitto sīhanādaṃ nadantena mahājanena parivuto vihāraṃ agamāsi. Rājā satthāraṃ anugantvā nivatto mālākāraṃ pakkosāpetvā "mama āharitabbapupphehi `kinti vatvā satthāraṃ pūjesīti pucchi. Mālākāro "rājā ghātetu vā raṭṭhato vā pabbājetūti jīvitaṃ pariccajitvā satthāraṃ pūjesiṃ devāti āha. Rājā "tvaṃ mahāpuriso nāmāti vatvā "aṭṭha hatthī ca asse ca dāse ca dāsiyo ca mahāpasādhanāni ca aṭṭha kahāpaṇasahassāni ca rājakulato nīharitvā sabbālaṅkārappaṭimaṇḍitā aṭṭha nāriyo aṭṭha gāmavare cāti imaṃ sabbaṭṭhakaṃ nāma dānaṃ adāsi.

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๙๔๗

ที่มาและฉบับอื่นของ “๕. พาลวรรค”