Adāsi. Tamatthaṃ viditvā rañño atthadhammānusāsako amacco imaṃ gāthamāha

"sādhu kho sippakannāma, api yādisakīdisaṃ

passa, khañjappahārena laddhā gāmā catuddisāti. (so pana amacco tena samayena ahameva bhagavā ahosi.) atheko puriso pīṭhasappinā laddhasampattiṃ disvā cintesi "ayannāma pīṭhasappi hutvā imaṃ sippaṃ nissāya mahāsampattiṃ patto, mayāpetaṃ sikkhituṃ vaṭṭatīti. So taṃ upasaṅkamitvā vanditvā "imaṃ me ācariya sippaṃ dehīti āha. "na sakkā tāta dātunti. So tena paṭikkhitto "hotu, ārādhessāmi nanti tassa hatthapādaparikammādīni karonto cirassaṃ taṃ ārādhetvā punappunaṃ yāci. Pīṭhasappi "ayaṃ me ativiya upakārakoti taṃ paṭibāhituṃ asakkonto sippaṃ sikkhāpetvā "nipphannaṃ te tāta sippaṃ, idāni kiṃ karissasīti āha. "bahi gantvā sippaṃ vīmaṃsissāmīti. "kiṃ karissasīti. "gāviṃ vā manussaṃ vā paharitvā māressāmīti. "tāta gāviṃ mārentassa, sataṃ daṇḍo hoti, manussaṃ mārentassa, sahassaṃ, tvaṃ saputtadāropi taṃ nittharituṃ na sakkhissasi, mā vinassa; yamhi pahaṭe, daṇḍo natthi, tādisaṃ nimmātāpitikaṃ kañci upadhārehīti. So "sādhūti sakkhare ucchaṅge katvā tādisaṃ upadhārayamāno vicaranto gāviṃ disvā "ayaṃ sassāmikāti paharituṃ na visahi, manussaṃ disvā "ayaṃ samātāpitikoti paharituṃ na visahi. Tena ca samayena sunetto

Nāma paccekabuddho nagaraṃ nissāya paṇṇasālāyaṃ viharati. So taṃ piṇḍāya pavisantaṃ nagaradvārantare ṭhitaṃ disvā "ayaṃ nimmātāpitiko, imasmiṃ pahaṭe, daṇḍo natthi, imaṃ paharitvā sippaṃ vīmaṃsissāmīti paccekabuddhassa dakkhiṇakaṇṇasotaṃ sandhāya sakkharaṃ khipi. [1]- Dakkhiṇena kaṇṇasotena pavisitvā vāmena nikkhami. Dukkhā vedanā uppajji. Paccekabuddho bhikkhāya carituṃ nāsakkhi, ākāsena paṇṇasālaṃ gantvā parinibbāyi. Manussā, paccekabuddhe anāgacchante, "kiñci aphāsukaṃ bhavissatīti cintetvā tattha gantvā taṃ parinibbutaṃ disvā rodiṃsu parideviṃsu. Sopi mahājanaṃ gacchantaṃ disvā tattha gantvā paccekabuddhaṃ sañjānitvā "ayaṃ piṇḍāya pavisanto dvārantare mama sammukhībhūto, ahaṃ attano sippaṃ vīmaṃsanto imaṃ paharinti āha. Manussā "iminā kira pāpena paccekabuddho pahaṭo, gaṇhatha gaṇhathāti pothetvā tattheva naṃ jīvitakkhayaṃ pāpesuṃ. So avīcimhi nibbattitvā, yāvāyaṃ mahāpaṭhavī yojanaṃ ussannā; tāva pacitvā vipākāvasesena gijjhakūṭamatthake saṭṭhikūṭapeto hutvā nibbatti.

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๙๖๗

ที่มาและฉบับอื่นของ “๕. พาลวรรค”