๑๒. วังคีสสูตร
[๓๒๙] ๑๒ เอวมฺเม สุตํ ฯ เอกํ สมยํ ภควา อาฬวิยํ วิหรติ อคฺคาฬเว เจติเย ฯ เตน โข ปน สมเยน อายสฺมโต วงฺคีสสฺส อุปชฺฌาโย นิโคฺรธกปฺโป นาม เถโร อคฺคาฬเว เจติเย อจิรปรินิพฺพุโต โหติ ฯ อถ โข อายสฺมโต วงฺคีสสฺส รโหคตสฺส ปฏิสลฺลีนสฺส เอวํ เจตโส ปริวิตกฺโก อุทปาทิ ปรินิพฺพุโต นุ โข เม อุปชฺฌาโย อุทาหุ โน ปรินิพฺพุโตติ ฯ อถ โข อายสฺมา วงฺคีโส สายณฺหสมยํ ปฏิสลฺลานา วุฏฺฐิโต เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ ฯ เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข อายสฺมา วงฺคีโส ภควนฺตํ เอตทโวจ อิธ มยฺหํ ภนฺเต รโหคตสฺส ปฏิสลฺลีนสฺส เอวํ เจตโส ปริวิตกฺโก อุทปาทิ ปรินิพฺพุโต นุ โข เม อุปชฺฌาโย อุทาหุ โน ปรินิพฺพุโตติ ฯ อถ โข อายสฺมา วงฺคีโส อุฏฺฐายาสนา เอกํสํ จีวรํ กตฺวา เยน ภควา เตนญฺชลิมฺปณาเมตฺวา ภควนฺตํ คาถาย อชฺฌภาสิ
[๓๓๐] ปุจฺฉาม สตฺถารํ อโนมปญฺญํ ทิฏฺเฐว ธมฺเม โย วิจิกิจฺฉานํ เฉตฺตา อคฺคาฬเว กาลมกาสิ ภิกฺขุ ญาโต ยสสฺสี อภินิพฺพุตตฺโต ฯ #๑ ม. นิโคฺรธกปฺปสุตฺตํ ฯ นิโคฺรธกปฺโป อิติ ตสฺส นามํ ตยา กตํ ภควา พฺราหฺมณสฺส โส ตํ นมสฺสํ อจรึ มุตฺยเปกฺโข อารทฺธวิริโย ทฬฺหธมฺมทสฺสี ฯ ตํ สาวกํ สกฺก มยมฺปิ สพฺเพ อญฺญาตุมิจฺฉาม สมนฺตจกฺขุ สมวฏฺฐิตา โน สวนาย โสตา ตุวํ โน สตฺถา ตฺวมนุตฺตโรสิ ฯ ฉินฺเทว โน วิจิกิจฺฉํ พฺรูหิ เมตํ ปรินิพฺพุตํ เวทย ภูริปญฺญ มชฺเฌ จ ๑ โน ภาส สมนฺตจกฺขุ สกฺโกว เทวานํ สหสฺสเนตฺโต ฯ เย เกจิ คนฺถา อิธ โมหมคฺคา อญฺญาณปกฺขา วิจิกิจฺฉฐานา ตถาคตํ ปตฺวา น เต ภวนฺติ จกฺขุํ หิ เอตํ ปรมํ นรานํ ฯ โน เจ หิ ชาตุ ปุริโส กิเลเส วาโต ยถา อพฺภฆนํ วิหาเน ตโมวสฺส นิวุโต สพฺพโลโก #๑ ยุ. ว ฯ น โชติมนฺโตปิ นรา ตเปยฺยุํ ฯ ธีรา จ ปชฺโชตกรา ภวนฺติ ตํ ตํ อหํ ธีร ตเถว มญฺเญ วิปสฺสินํ ชานมุปาคมมฺห ปริสาสุ โน อาวิกโรหิ กปฺปํ ฯ ขิปฺปํ คิรํ เอรย วคฺคุ วคฺคุํ หํสาว ๑ ปคฺคยฺห สณึ ๒ นิกุชฺช ๓ พินฺทุสฺสเรน สุวิกปฺปิเตน สพฺเพว เต อุชฺชุคตา สุโณม ฯ ปหีนชาติมรณํ อเสสํ นิคฺคยฺห โธนํ วเทสฺสามิ ธมฺมํ น กามกาโร หิ ปุถุชฺชนานํ สงฺเขยฺยกาโร จ ตถาคตานํ ฯ สมฺปนฺนเวยฺยากรณํ ตฺวยิทํ ๔ สมุชฺชปญฺญสฺส ๕ สมุคฺคหีตํ อยมญฺชลี ปจฺฉิโม สุปฺปณามิโต มา โมหยี ชานมโนมปญฺญ ฯ ปโรวรํ อริยธมฺมํ วิทิตฺวา มา โมหยี ชานมโนมวีร วารึ ยถา ฆมฺมนิ ฆมฺมตตฺโต #๑ ม. หํโสว ฯ ๒ ม. สณิกํ ฯ ๓ ม. ยุ. นิกูช ฯ ๔ ม. ตเวทํ ฯ ๕ ม. ยุ. #สมุชฺชุปญฺญสฺส ฯ วาจาภิกงฺขามิ สุตสฺส ๑ วสฺส ฯ ยทตฺถิกํ ๒ พฺรหฺมจริยํ อจาริ ๓ กปฺปายโน กิญฺจิสฺส ๔ ตํ อโมฆํ นิพฺพายิ โส อาทุ สอุปาทิเสโส ๕ ยถา วิมุตฺโต อหุ ตํ สุโณม ฯ อจฺเฉจฺฉิ ตณฺหํ อิธ นามรูเป (ติ ภควา) กณฺหสฺส โสตํ ทีฆรตฺตานุสยิตํ อตาริ ชาตึ มรณํ อเสสํ อิจฺจพฺรวี ภควา ปญฺจเสฏฺโฐ ฯ เอส สุตฺวา ปสีทามิ วโจ เต อิสิสตฺตมู อโมฆํ กิร เม ปุฏฺฐํ น มํ วญฺเจสิ พฺราหฺมโณ ยถาวาที ตถาการี อหุ พุทฺธสฺส สาวโก อจฺฉิทา มจฺจุโน ชาลํ ตํ ตํ มายาวิโน ทฬฺหํ ฯ อทฺทส ภควา อาทึ ๖ อุปาทานสฺส กปฺปิโย อจฺจคา วต กปฺปายโน มจฺจุเธยฺยํ สุทุตฺตรนฺติ ฯ วงฺคีสสุตฺตํ ทฺวาทสมํ ฯ _____________ #๑ ม. สุตํปวสฺส ฯ ๒ ยุ. ยทตฺถิยํ ฯ ๓ ม. อจรี ฯ ๔ ม. ยุ. กจฺจิสฺส ฯ #๕ ม. สปาทิเสโส ฯ ๖ ม. อาทิ ฯ สุตฺตนิปาเต ทุติยสฺส จูฬวคฺคสฺส เตรสมํ สมฺมาปริพฺพาชนิยสุตฺตํ