เหมือนลมพัดใบไม้ให้ร่วงไปฉะนั้น. อุปมาเหมือนลม (มาลุตะ) ย่อมกำจัดใบ คือใบที่เหลืองของต้นไม้ คือให้สลัดหลุดจากขั้วฉันใด ผู้ที่ตั้งอยู่ในข้อปฏิบัติตามที่กล่าวแล้วก็ฉันนั้น ย่อมนำบาปธรรมทั้งปวงออกจากสันดานของตนได้.

พึงทราบว่า คาถานี้ของพระเถระก็จัดว่าเป็นคาถาพยากรณ์อรหัตผลโดยการอ้างถึงพระอรหัตผล.

ก็ในคาถานี้ ท่านแสดงถึงความบริสุทธิ์แห่งประโยค ด้วยการกล่าวถึงการละกายทุจริตและวจีทุจริต แสดงถึงความบริสุทธิ์แห่งอาสยะ ด้วยการกล่าวถึงการละมโนทุจริต แสดงถึงการละนิวรณ์ของท่านผู้มีประโยคและอาสยะบริสุทธิ์อย่างนี้ เพราะตั้งอยู่ในความไม่ฟุ้งซ่านนั้น ด้วยการกล่าวถึงความไม่มีอุทธัจจะ นี้ว่า "อนุทฺธโต"

บรรดาประโยคและอาสยะเหล่านั้น ศีลสมบัติย่อมแจ่มแจ้งด้วยความบริสุทธิ์แห่งประโยค. การกำหนดธรรมที่เป็นอุปการะต่อสมถภาวนา ย่อมแจ่มแจ้งด้วยความบริสุทธิ์แห่งอาสยะ สมาธิภาวนาย่อมแจ่มแจ้งด้วยการละนิวรณ์. ปัญญาภาวนาย่อมแจ่มแจ้งด้วยบาทคาถานี้ว่า ธุนาติ ปาปเก ธมฺเม (ย่อมกำจัดบาปธรรมทั้งหลายได้).

เล่มที่ ๒๖ ขุททกนิกาย วิมาน-เปตวัตถุ-เถร-เถรีคาถา๒,๔๐๙

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “๒. มหาโกฏฐิตเถรคาถา”