กามทั้งหลายเรากล่าวว่าเป็นเสนาที่หนึ่งของท่าน. ความไม่ยินดี เรากล่าวว่าเป็นเสนาที่สองของท่าน. ความหิวและความกระหาย เรากล่าวว่าเป็นเสนาที่สามของท่าน. ตัณหา เรากล่าวว่าเป็นเสนาที่สี่ของท่าน. ถีนมิทธะ เรากล่าวว่าเป็นเสนาที่ห้าของท่าน. ความขลาดกลัว เรากล่าวว่าเป็นเสนาที่หกของท่าน. ความสงสัย เรากล่าวว่าเป็นเสนาที่เจ็ดของท่าน. ความลบหลู่และความหัวดื้อ เรากล่าวว่าเป็นเสนาที่แปดของท่าน ดังนี้.
บาทคาถาว่า นฬเสตุํว สุทุพฺพลํ มโหโฆ นี้ประกอบความว่า
ผู้ใดกำจัดแล้วคือชนะแล้วซึ่งเสนาคือสังกิเลสที่ชื่อว่าแสนจะทรุดโทรม เพราะไม่มีกำลังมากมายเหมือนห้วงน้ำใหญ่กำจัดสะพานไม้อ้อ เพราะปราศจากแก่นสาร ด้วยมรรคอันเลิศ เช่นกับห้วงน้ำใหญ่ เพราะโลกุตรธรรมทั้ง ๙ มีกำลังมาก ผู้นั้นจัดว่าเป็นผู้ชนะมาร ปราศจากความกลัว มีตนอันฝึกแล้ว มีจิตตั้งมั่น ดับความเร่าร้อนและความกระวนกระวายได้แล้ว ดังนี้.
มารสดับคำนั้นแล้วคิดว่า สมณะรู้ทันเรา ดังนี้ แล้วหายไปในที่นั้นเอง. จบอรรถกถาภัลลิยเถรคาถา
อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที