ที่ชื่อว่าถีนะ คือความที่จิตไม่ควรแก่การงาน ได้แก่ ความหดหู่ ไม่มีอุตสาหะ.

ที่ชื่อว่ามิทธะ คือความที่กายไม่ควรแก่การงาน ได้แก่ ขาดความกระตือรือร้น.

ทั้งถีนะและมิทธะแม้ทั้งสองอย่าง รวมเรียกว่า ถีนมิทธะ ท่านกล่าวรวมกันไว้ เพราะความเป็นปฏิปักษ์ต่อหน้าที่การงานอย่างเดียวกัน.

ความที่จิตฟุ้งขึ้น ชื่อว่าอุทธัจจะ คือ จิตถูกยกขึ้น คือไม่สงบด้วยธรรมใด ธรรมนั้นจัดว่าเป็นความฟุ้งซ่านแห่งใจ ได้แก่ อุทธัจจะ.

เล่มที่ ๒๖ ขุททกนิกาย วิมาน-เปตวัตถุ-เถร-เถรีคาถา๓,๐๑๖

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “๔. สุยามนเถรคาถา”