บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า ฆฏฺฏยนฺโต ความว่า พระโยคาวจรละอารมณ์อย่างหนึ่งแล้วไปยึดอารมณ์อีกอย่างหนึ่ง ในอารมณ์ทั้งหลายมีรูปเป็นต้นด้วยจักษุทวารเป็นต้นนั้นๆ ไม่พอใจเพื่อจะอยู่นิ่งๆ ด้วยสามารถแห่งการยึดมั่นของจิตสันดาน จึงพยายาม คือทำอารมณ์ให้ไหวอยู่เนืองๆ ย่อมไหวไปตาม คือเที่ยวไปตามความใคร่ ในอารมณ์มีรูปารมณ์เป็นต้นนั้นแล ดุจลิงเข้าไปหาผลไม้กิน ยังต้นไม้ให้ไหวในที่นั้นหลายครั้ง เพราะละกิ่งไม้กิ่งหนึ่งแล้วไปเกาะกิ่งไม้อีกกิ่งหนึ่ง เพราะความหลุกหลิกของตนฉะนั้น.

ก็ในคาถานี้ ท่านกล่าวความเป็นปัจจุบัน เพราะเป็นเรื่องที่ใกล้กับสิ่งที่ดำเนินไปอยู่ ก็เมื่อลิง (คือจิต) วิ่งวนไปมาอยู่อย่างนี้ พระเถระจึงปรามว่า จงหยุดนะเจ้าลิง อย่าวิ่งไป หมายความว่า ดูก่อนลิงคือจิต บัดนี้ เจ้าจงหยุด อย่าวิ่งไป คือจำเดิมแต่นี้ไป เจ้าไม่สามารถจะวิ่งต่อไปได้ เพราะเหตุที่เรือนคืออัตภาพนั้น เจ้าจะเข้าไปคบหาไม่ได้ดังกาลก่อน เพราะปิดประตูเรือนแล้ว ฉะนั้น เจ้าอย่าวิ่งไปดังกาลก่อนเลย

เพราะเหตุไร?

เพราะเราจับเจ้าได้แล้วด้วยปัญญา คือเจ้าถูกข่มไว้เรียบร้อยแล้ว ด้วยการตัดอุปาทาน ๕ กล่าวคือกิเลสมารและอภิสังขารมาร ด้วยมรรคปัญญาในบัดนี้.