ปุถุชนคนบอดก็เช่นนั้นคือเห็นปานนั้น ย่อมกำหนัดยินดีในเครื่องผูกพันอันสำคัญว่าเป็นหญิง อันมารซัดไปคืออันมารดักไว้ ได้แก่บ่วงมารนั้นๆ ได้แก่กำหนัด ติดอยู่ ข้องอยู่ สยบ หมกอยู่.

บทว่า วิราชิตา ความว่า ก็ชนเหล่าใดคือพระขีณาสพคาย คือละได้ตัดขาด ราคะอันมีสภาวะเปลื้องได้ยาก เหมือนเครื่องย้อมที่หยอดด้วยน้ำมัน โทสะมีสภาวะประทุษร้าย เหมือนข้าศึกได้โอกาส และอวิชชามีสภาวะไม่รู้ ด้วยการคายด้วยอริยมรรคโดยประการทั้งปวง ชนเหล่านี้ก็เช่นนั้น ผู้มีตัณหาดุจเส้นด้ายเครื่องนำสัตว์ไปสู่ภพอันตัดได้แล้ว ด้วยศัสตราคืออรหัตมรรค ชื่อว่าผู้ไม่มีกิเลสดุจเครื่องผูก เพราะไม่มีเครื่องผูกแม้ในที่ไหนๆ นั้นนั่นเอง ย่อมคายบ่วงของมารตามที่กล่าวแล้วนั้น พระเถระแสดงธรรมแก่หญิงนั้นแล้วไปด้วยประการฉะนี้. จบอรรถกถานันทกเถรคาถาที่ ๔

เล่มที่ ๒๖ ขุททกนิกาย วิมาน-เปตวัตถุ-เถร-เถรีคาถา๔,๐๑๖

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “๔. นันทกเถรคาถา”