ด้วยบุญกรรมนั้น เขาท่องเที่ยวไปในเทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย ในพุทธุปบาทกาลนี้ บังเกิดเป็นบุตรของพราหมณ์นามว่ามธุวาเสฏฐะ ในเมืองสาเกต เขาได้มีชื่อว่ามหานาค.

มหานาคนั้นรู้เดียงสาแล้ว เมื่อพระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ในป่าอัญชนวัน ใกล้เมืองสาเกต ได้เห็นปาฏิหาริย์ของท่านพระควัมปติเถระ ได้ศรัทธาจึงบวชในสำนักของพระเถระนั่นแหละ ตั้งอยู่ในโอวาทของท่าน จึงบรรลุพระอรหัต.

ด้วยเหตุนั้น ท่านจึงกล่าวไว้ในอปทานว่า ๑-

พระกกุสันธะพระองค์นั้นผู้แกล้วกล้าใหญ่ ถึงฝั่งแห่งธรรมทั้งปวง หลีกออกจากหมู่ ได้ไปยังระหว่างป่า เราถือเอาเยื่อของพืชแล้วเอาเครือเถาร้อยไว้. สมัยนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าเข้าฌานอยู่ในระหว่างภูเขา ครั้นเราได้เห็นพระผู้มีพระภาคเจ้าผู้เป็นเทพของเทพ มีใจเลื่อมใส ได้ถวายเยื่อของพืชแก่พระวีรเจ้าผู้เป็นทักขิไณยบุคคล.