บทว่า เอตํ ได้แก่ กระทำความเคารพในพระรัตนตรัย.

บทว่า อาจารโคจเร ยุตฺโต ความว่า การละอนาจาร คือการก้าวล่วงทางกายและทางวาจา และการละสถานที่อโคจรมีหญิงแพศยาเป็นต้น อันเป็นสถานที่ไม่สมควร เพื่อเข้าไปบิณฑบาตเป็นต้นแล้ว ประกอบคือถึงพร้อมด้วยอาจาระ คือการไม่ก้าวล่วงทางกายและทางวาจาและด้วยโคจรอันเป็นสถานที่สมควรเพื่อเข้าไปบิณฑบาตเป็นต้น, ชื่อว่าผู้มีอาจาระและโคจรสมบูรณ์.

บทว่า อาชีโว โสธิโต ความว่า เมื่อภิกษุละอเนสนากรรม มีการขอไม้ไผ่เป็นต้น ที่พระพุทธเจ้าทรงรังเกียจแล้ว เสพแต่ปัจจัยที่เกิดขึ้นไม่มีโทษ ชื่อว่าผู้มีอาชีพที่หมดจด คือบริสุทธิ์ด้วยดี เพราะความเป็นผู้มีอาชีพอันหมดจดนั่นเอง วิญญูชนทั้งหลายจึงไม่ติเตียน.

บทว่า จิตฺตสฺส จ สณฺฐปนํ ความว่า การตั้งจิตไว้ชอบด้วยอำนาจรูปที่เห็นแล้ว และอารมณ์ที่ทราบแล้วเป็นต้น โดยที่ไม่ให้กิเลสมีอภิชฌาเป็นต้นเป็นไปในอารมณ์มีรูปารมณ์เป็นต้น ทางทวารมีจักษุทวารเป็นต้น.

เล่มที่ ๒๖ ขุททกนิกาย วิมาน-เปตวัตถุ-เถร-เถรีคาถา๔,๘๑๕

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “๗. โคตมเถรคาถา”