ปลายผม. เมื่อพิจารณาอยู่อย่างนี้ ถอนราคะทั้งปวงได้ ตัด

ความเร่าร้อนได้ เราเป็นผู้มีความเย็น ดับสนิทแล้ว.

บรรดาสองคาถานั้น คาถาแรกมีเนื้อความย่อเท่านี้ว่า

ข้าแต่แม่ปทุมวดี ท่านจงพิจารณาสรีระนี้ ชื่อว่ากายเพราะเป็นที่รวมของสิ่งที่น่าเกลียดทั้งหลาย ชื่อว่าไม่สะอาดเพราะเต็มด้วยของไม่สะอาดมีประการต่างๆ ชื่อว่ามีกลิ่นเหม็นเน่า เพราะกลิ่นเหม็นเน่าฟุ้งทุกเวลา แต่พื้นเท้าขึ้นไปเบื้องบนแต่ปลายผมลงมาเบื้องต่ำ ด้วยญาณจักษุ.