๑๐๘. ๑๑. สุตฺตเปตวตฺถุวณฺณนา

อหํ ปุเร ปพฺพชิตสฺส ภิกฺขุโนติ อิทํ สุตฺตเปตวตฺถุ. ตสฺส กา อุปฺปตฺติ?

สาวตฺถิยา กิร อวิทูเร อญฺญตรสฺมึ คามเก อมฺหากํ สตฺถริ อนุปฺปนฺเนเยว สตฺตนฺนํ วสฺสสตานํ อุปริ อญฺญตโร ทารโก เอกํ ปจฺเจกพุทฺธํ อุปฏฺฐหิ. ตสฺส มาตา ตสฺมึ วยปฺปตฺเต ตสฺสตฺถาย สมานกุลโต อญฺญตรํ กุลธีตรํ อาเนสิ. วิวาหทิวเสเยว จ โส กุมาโร สหาเยหิ สทฺธึ นฺหายิตุํ คโต อหินา ทฏฺโฐ กาลํ อกาสิ, "ยกฺขคาเหนา"ติปิ วทนฺติ. โส ปจฺเจกพุทฺธสฺส อุปฏฺฐาเนน พหุํ กุสลกมฺมํ กตฺวา ฐิโตปิ ตสฺสา ทาริกาย ปฏิพทฺธจิตฺตตาย วิมานเปโต หุตฺวา นิพฺพตฺติ, มหิทฺธิโก ปน อโหสิ มหานุภาโว.

อถ โส ตํ ทาริกํ อตฺตโน วิมานํ เนตุกาโม "เกน นุ โข อุปาเยน เอสา ทิฏฺฐธมฺมเวทนียกมฺมํ กตฺวา มยา สทฺธึ อิธ อภิรเมยฺยา"ติ ตสฺสา ทิพฺพโภค- สมฺปตฺติยา อนุภวนเหตุํ วีมํสนฺโต ปจฺเจกพุทฺธํ จีวรกมฺมํ กโรนฺตํ ทิสฺวา มนุสฺสรูเปน คนฺตฺวา วนฺทิตฺวา "กึ ภนฺเต สุตฺตเกน อตฺโถ อตฺถี"ติ อาห. จีวรกมฺมํ กโรมิ อุปาสกาติ. "เตนหิ ภนฺเต อสุกสฺมึ ฐาเน สุตฺตภิกฺขํ จรถา"ติ ตสฺสา ทาริกาย เคหํ ทสฺเสสิ. ปจฺเจกพุทฺโธ ตตฺถ คนฺตฺวา ฆรทฺวาเร อฏฺฐาสิ. อถ สา ปจฺเจกพุทฺธํ ตตฺถ ฐิตํ ทิสฺวา ๑- ปสนฺนมานสา "สุตฺตเกน เม อยฺโย อตฺถิโก"ติ ญตฺวา เอกํ สุตฺตคุฬํ อทาสิ. อถ โส อมนุสฺโส มนุสฺสรูเปน ตสฺสา ทาริกาย ฆรํ คนฺตฺวา ตสฺสา มาตรํ ยาจิตฺวา ตาย สทฺธึ กติปาหํ วสิตฺวา ตสฺสา มาตุยา อนุคฺคหตฺถํ ตสฺมึ เคเห สพฺพภาชนานิ หิรญฺญสุวณฺณสฺส ปูเรตฺวา สพฺพตฺถ อุปริ นามํ ลิขิ "อิทํ เทวทตฺติยํ ธนํ ๒- น เกนจิ คเหตพฺพนฺ"ติ, ตญฺจ ทาริกํ คเหตฺวา อตฺตโน วิมานํ อคมาสิ. ตสฺสา มาตา ปหูตํ ธนํ ลภิตฺวา อตฺตโน ญาตกานํ กปณทฺธิกาทีนญฺจ ทตฺวา อตฺตนา จ ปริภุญฺชิตฺวา กาลํ กโรนฺตี "มม ธีตา อาคจฺฉติ เจ, อิทํ ธนํ ทสฺเสถา"ติ ญาตกานํ กเถตฺวา กาลมกาสิ.