๑๑๐. ๑๓. อุพฺพริเปติวตฺถุวณฺณนา ๑-

อหุ ราชา พฺรหฺมทตฺโตติ อิทํ อุพฺพริเปติวตฺถุํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต อญฺญตรํ อุปาสิกํ อารพฺภ กเถสิ.

สาวตฺถิยํ กิร อญฺญตราย อุปาสิกาย สามิโก กาลํ อกาสิ, สา ปติวิโยคทุกฺขาตุรา โสจนฺตี อาฬาหนํ คนฺตฺวา โรทติ. ภควา ตสฺสา โสตาปตฺติผลสฺส อุปนิสฺสยสมฺปตฺตึ ทิสฺวา กรุณาย สญฺโจทิตมานโส หุตฺวา ตสฺสา เคหํ คนฺตฺวา ปญฺญตฺเต อาสเน นิสีทิ. อุปาสิกา สตฺถารํ อุปสงฺกมิตฺวา วนฺทิตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. อถ นํ สตฺถา "กึ อุปาสิเก โสจสี"ติ วตฺวา "อาม ภควา ปิยวิปฺปโยเคน โสจามี"ติ วุตฺเต ตสฺสา โสกํ อปเนตุกาโม อตีตํ อาหริ.

อตีเต ปญฺจาลรฏฺเฐ ๒- กปิลนคเร จูฬนีพฺรหฺมทตฺโต นาม ราชา อโหสิ. โส อคติคมนํ ปหาย อตฺตโน วิชิเต ปชาย หิตกรณนิรโต ทส ราชธมฺเม อโกเปตฺวา รชฺชํ อนุสาสมาโน กทาจิ "อตฺตโน รชฺเช กึ วทนฺตี"ติ โสตุกาโม ตุนฺนวายเวสํ คเหตฺวา เอโก อทุติโย นครโต นิกฺขมิตฺวา คามโต คามํ ชนปทโต ชนปทํ วิจริตฺวา สพฺพรชฺชํ อกณฺฏกํ อนุปปีฬํ มนุสฺเส สมฺโมทมาเน อปารุตฆเร มญฺเญ