๑๓๖. ๑๖. สฏฺฐิกูฏเปตวตฺถุวณฺณนา

กึ นุ อุมฺมตฺตรูโป วาติ อิทํ สตฺถริ เวฬุวเน วิหรนฺเต อญฺญตรํ เปตํ อารพฺภ วุตฺตํ.

อตีเต กิร พาราณสินคเร อญฺญตโร ปีฐสปฺปี สาลิตฺตกปโยเค กุสโล, ตหึ ๑- สกฺขรขิปนสิปฺเป นิปฺผตฺตึ คโต นครทฺวาเร นิโคฺรธรุกฺขมูเล นิสีทิตฺวา สกฺขรปหาเรหิ หตฺถิอสฺสมนุสฺสรถกูฏาคารธชปุณฺณฆฏาทิรูปานิ นิโคฺรธปตฺเตสุ ทสฺเสติ, นครทารกา ๒- อตฺตโน กีฬนตฺถาย มาสกฑฺฒมาสกาทีนิ ทตฺวา ยถารุจิ ตานิ สิปฺปานิ การาเปนฺติ.

อเถกทิวสํ พาราณสิราชา นครโต นิกฺขมิตฺวา ตํ นิโคฺรธมูลํ อุปคโต นิโคฺรธปตฺเตสุ หตฺถิรูปาทิวเสน นานาวิธรูปวิภตฺติโย อปฺปิตา ๓- ทิสฺวา มนุสฺเส ปุจฺฉิ "เกน นุ โข อิเมสุ นิโคฺรธปตฺเตสุ เอวํ นานาวิธรูปวิภตฺติโย กตา"ติ. มนุสฺสา ตํ ปีฐสปฺปึ ทสฺเสสุํ "เทว อิมินา กตา"ติ. ราชา ตํ ปกฺโกสาเปตฺวา เอวมาห "สกฺกา นุ โข ภเณ มยา ทสฺสิตสฺส เอกสฺส ปุริสสฺส กเถนฺตสฺส อชานนฺตสฺเสว กุจฺฉิยํ อชลณฺฑิกาหิ ปูเรตุนฺ"ติ. สกฺกา เทวาติ. ราชา ตํ อตฺตโน ราชภวนํ เนตฺวา พหุภาณิเก ปุโรหิเต นิพฺพินฺนรูโป ปุโรหิตํ ปกฺโกสาเปตฺวา เตน สห วิวิตฺเต โอกาเส สาณิปาการปริกฺขิตฺเต นิสีทิตฺวา มนฺตยมาโน ปีฐสปฺปึ ปกฺโกสาเปสิ. ปีฐสปฺปี นาฬิมตฺตา อชลณฺฑิกา อาทาย อาคนฺตฺวา รญฺโญ อาการํ ญตฺวา ปุโรหิตาภิมุโข นิสินฺโน เตน มุเข วิวเฏ สาณิปาการวิวเรน เอเกกํ อชลณฺฑิกํ ตสฺส คลมูเล ปติฏฺฐาเปสิ. โส ลชฺชาย อุคฺคิลิตุํ อสกฺโกนฺโต สพฺพา อชฺโฌหริ. อถ นํ ราชา อชลณฺฑิกาหิ ปูริโตทรํ วิสฺสชฺชิ "คจฺฉ พฺราหฺมณ, ลทฺธํ ตยา พหุภาณิตาย ผลํ, มทฺทนผลปิยงฺคุตจาทีหิ ๔- อภิสงฺขตํ ปานกํ ปิวิตฺวา