๓๕๐. ๔. กุลฺลตฺเถรคาถาวณฺณนา

กุลฺโล สีวถิกนฺติอาทิกา อายสฺมโต กุลฺลตฺเถรสฺส คาถา. กา อุปฺปตฺติ?

อยมฺปิ ปุริมพุทฺเธสุ กตาธิกาโร ตตฺถ ตตฺถ ภเว ปุญฺญานิ อุปจินนฺโต อิมสฺมึ พุทฺธุปฺปาเท สาวตฺถิยํ กุฏุมฺพิกกุเล ๑- นิพฺพตฺติตฺวา กุลฺโลติ ลทฺธนาโม วิญฺญุตํ ปตฺโต สตฺถุ สนฺติเก ธมฺมํ สุตฺวา ปฏิลทฺธสทฺโธ ปพฺพชิ, โส จ ราคจริตตฺตา ๒- ติพฺพราคชาติโก โหติ. เตนสฺส อภิกฺขณํ กิเลสา จิตฺตํ ปริยาทาย ติฏฺฐนฺติ. อถสฺส สตฺถา จิตฺตาจารํ ญตฺวา อสุภกมฺมฏฺฐานํ ทตฺวา "กุลฺล ตยา อภิณฺหํ สุสาเน จาริกา จริตพฺพา"ติ อาห. โส สุสานํ ปวิสิตฺวา อุทฺธุมาตกาทีนิ ตานิ ตานิ อสุภานิ ทิสฺวา ตํ มุหุตฺตํ อสุภมนสิการํ อุปฺปาเทตฺวา สุสานโต นิกฺขนฺตมตฺโตว กามราเคน อภิภุยฺยติ. ปุน ภควา ตสฺส ตํ ปวตฺตึ ญตฺวา เอกทิวสํ ตสฺส สุสานฏฺฐานํ คตกาเล เอกํ ตรุณิตฺถีรูปํ อธุนา มตํ อวินฏฺฐจฺฉวึ นิมฺมินิตฺวา ทสฺเสติ. ตสฺส ตํ ทิฏฺฐมตฺตสฺส ชีวมานวิสภาควตฺถุสฺมึ วิย สหสา ราโค อุปฺปชฺชติ. อถ นํ สตฺถา ตสฺส เปกฺขนฺตสฺเสว นวหิ วณมุเขหิ ปคฺฆรมานาสุจึ กิมิกุลากุลํ อติวิย พีภจฺฉํ ทุคฺคนฺธํ เชคุจฺฉํ ปฏิกฺกูลํ กตฺวา ทสฺเสสิ, โส ตํ เปกฺขนฺโต วิรตฺตจิตฺโต หุตฺวา อฏฺฐาสิ. อถสฺส ภควา โอภาสํ ผริตฺวา สตึ ชเนนฺโต:-

"อาตุรํ อสุจึ ปูตึ ปสฺส กุลฺล สมุสฺสยํ