๗. สตฺตกนิปาต

๓๖๑. ๑. สุนฺทรสมุทฺทตฺเถรคาถาวณฺณนา

สตฺตกนิปาเต อลงฺกตาติอาทิกา อายสฺมโต สุนฺทรสมุทฺทตฺเถรสฺส คาถา. กา อุปฺปตฺติ?

อยมฺปิ ปุริมพุทฺเธสุ กตาธิกาโร ตตฺถ ตตฺถ ภเว ปุญฺญานิ อุปจินิตฺวา อิมสฺมึ พุทฺธุปฺปาเท ราชคเห อญฺญตรสฺส มหาวิภวสฺส เสฏฺฐิโน ปุตฺโต หุตฺวา นิพฺพตฺติ, สมุทฺโทติสฺส นามํ อโหสิ. รูปสมฺปตฺติยา ปน ๑- สุนฺทรสมุทฺโทติ ปญฺญา- ยิตฺถ. โส ปฐมวเย ฐิโต ภควโต ราชคหปฺปเวเส พุทฺธานุภาวํ ทิสฺวา ปฏิลทฺธสทฺโธ นิสฺสรณชฺฌาสยตาย ปพฺพชิตฺวา ลทฺธูปสมฺปโท สมาทินฺนธุตธมฺโม ราชคหโต สาวตฺถึ คนฺตฺวา กลฺยาณมิตฺตสฺส สนฺติเก วิปสฺสนาจารํ อุคฺคเหตฺวา กมฺมฏฺฐานํ อนุยุญฺชนฺโต วิหรติ. ตสฺส มาตา ราชคเห อุสฺสวทิวเส อญฺเญ เสฏฺฐิปุตฺเต สปชาปติเก อลงฺกตปฏิยตฺเต อุสฺสวกีฬํ กีฬนฺเต ทิสฺวา ปุตฺตํ อนุสฺสริตฺวา โรทติ. ตํ ทิสฺวา อญฺญตรา คณิกา โรทนการณํ ปุจฺฉิ, สา ตสฺสา ตํ การณํ กเถสิ. ตํ สุตฺวา คณิกา "อหํ ตํ อาเนสฺสามิ, ปสฺส ตาว มม อิตฺถีภาวนฺ"ติ วตฺวา "ยทิ เอวํ ตํเยว ตสฺส ปชาปตึ กตฺวา อิมสฺส กุลสฺส สามินึ กริสฺสามี"ติ ตาย พหุํ ธนํ ทตฺวา วิสฺสชฺชิตา มหตา ปริวาเรน สาวตฺถึ คนฺตฺวา เถรสฺส ปิณฺฑาย วิจรณฏฺฐาเน เอกสฺมึ เคเห วสมานา ทิวเส ทิวเส อญฺเญหิ เถรสฺส สกฺกจฺจํ ปิณฺฑปาตํ ทาเปสิ. อลงฺกตปฏิยตฺตา จ หุตฺวา สุวณฺณปาทุกา อารุยฺห อตฺตานํ ทสฺเสสิ. อเถกทิวสํ เคหทฺวาเรน คจฺฉนฺตํ เถรํ ทิสฺวา สุวณฺณปาทุกา โอมุญฺจิตฺวา อญฺชลึ ปคฺคยฺห ปุรโต คจฺฉนฺตี นานปฺปการํ เถรํ กามนิมนฺตนาย นิมนฺเตสิ. ตํ สุตฺวา เถโร "ปุถุชฺชนจิตฺตํ นาม ๒- จญฺจลํ, ยนฺนูน มยา อิทาเนว อุสฺสาโห กรณีโย"ติ ตตฺเถว ฐิโต ภาวนํ อุสฺสุกฺกาเปตฺวา ฉฬภิญฺโญ อโหสิ. ตํ สนฺธาย วุตฺตํ:-