๕๓. ๓. ฉตฺตมาณวกวิมานวณฺณนา

โย วทตํ ปวโร มนุเชสูติ ฉตฺตมาณวกวิมานํ. ตสฺส กา อุปฺปตฺติ? ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ เชตวเน. เตน โข ปน สมเยน ๒- เสตพฺยํ อญฺญตรสฺส พฺราหฺมณสฺส กิจฺฉาลทฺโธ ปุตฺโต ฉตฺโต นาม พฺราหฺมณมาณโว อโหสิ. โส วยปฺปตฺโต ปิตรา เปสิโต อุกฺกฏฺฐํ คนฺตฺวา พฺราหฺมณสฺส โปกฺขรสาติสฺส สนฺติเก เมธาวิตาย อนลสตาย จ นจิเรเนว มนฺเต วิชฺชาฏฺฐานานิ จ อุคฺคเหตฺวา พฺราหฺมณสิปฺเป นิปฺผตฺตึ ปตฺโต. โส อาจริยํ อภิวาเทตฺวา "มยา ตุมฺหากํ สนฺติเก สิปฺปํ สิกฺขิตํ, กึ โว ครุทกฺขิณํ ๓- เทมี"ติ อาห. อาจริโย "ครุทกฺขิณา นาม อนฺเตวาสิกสฺส วิภวานุรูปา, กหาปณสหสฺสํ อาเนหี"ติ อาห. ฉตฺตมาณโว อาจริยํ อภิวาเทตฺวา เสตพฺยํ คนฺตฺวา มาตาปิตโร วนฺทิตฺวา เตหิ อภินนฺทิยมาโน กตปฏิสนฺถาโร ตมตฺถํ ปิตุ อาโรเจตฺวา "เทถ เม ทาตพฺพยุตฺตกํ, อชฺเชว ทตฺวา อาคมิสฺสามี"ติ อาห. ตํ มาตาปิตโร "ตาต อชฺช วิกาโล, เสฺว คมิสฺสสี"ติ วตฺวา กหาปเณ นีหริตฺวา

ภควา ปจฺจูสสมเย มหากรุณาสมาปตฺติโต วุฏฺฐาย โลกํ โวโลเกนฺโต ฉตฺตมาณวกสฺส สรเณสุ จ สีเลสุ จ ปติฏฺฐานํ, โจเรหิ มาริตสฺส เทวโลเก นิพฺพตฺตํ, ๑- ตโต สห วิมาเนน อาคตสฺส ตตฺถ สนฺนิปติตปริสาย จ ธมฺมาภิสมยํ ทิสฺวา ปฐมตรเมว คนฺตฺวา มาณวกสฺส คมนมคฺเค อญฺญตรสฺมึ รุกฺขมูเล นิสีทิ. มาณโว อาจริยธนํ คเหตฺวา เสตพฺยโต อุกฺกฏฺฐาภิมุโข คจฺฉนฺโต อนฺตรามคฺเค ภควนฺตํ นิสินฺนํ ทิสฺวา อุปสงฺกมิตฺวา อฏฺฐาสิ. "กุหึ คมิสฺสสี"ติ ภควตา วุตฺโต "อุกฺกฏฺฐํ โภ โคตม คมิสฺสามิ มยฺหํ อาจริยสฺส โปกฺขรสาติสฺส ครุทกฺขิณํ ทาตุนฺ"ติ อาห. อถ ภควา "ชานาสิ ปน ตฺวํ มาณว ตีณิ สรณานิ ปญฺจ สีลานี"ติ วตฺวา เตน "นาหํ ชานามิ, กิมตฺถิ ยานิ ปเนตานิ กีทิสานิ จา"ติ วุตฺเต "อิทมีทิสนฺ"ติ สรณคมนสฺส ปญฺจสีลสมาทานสฺส ๒- จ ผลานิสํสํ วิภาเวตฺวา "อุคฺคณฺหาหิ ตาว มาณวก สรณคมนวิธินฺ"ติ วตฺวา "สาธุ อุคฺคณฺหิสฺสามิ, กเถถ ภนฺเต ภควา"ติ เตน ยาจิโต ตสฺส รุจิยา อนุรูปํ คาถาพนฺธวเสน สรณคมนวิธึ ทสฺเสนฺโต:-