@ อปรลกุณฺฑกภทฺทิยสุตฺต ๗ ขุ. สุตฺต. ๒๕/๑๙/๓๓๙ ธนิยสุตฺต

สา ปเนสา อตฺตภาวกุฏิกา เถรสฺส ติณฺณํ ฉนฺนํ อฏฺฐนฺนญฺจ อสํวร- ทฺวารานํ วเสน สมติ ๑- วิชฺฌนกสฺส ราคาทิอวสฺสุตสฺส ปญฺญาย สํวุตตฺตา สมฺมเทว ปิหิตตฺตา "ฉนฺนา"ติ วุตฺตา. เตนาห ภควา "โสตานํ สํวรํ พฺรูมิ, ปญฺญาเยเต ปิถิยฺยเร"ติ. ๒- วุตฺตนเยน ฉนฺนตฺตาเอว ๓- กิเลสทุกฺขาภาวโต นิรามิสสุขสมงฺคิตาย จ สุขา สุขปฺปตฺตา, ตโตเอว จ นิวาตา นิหตมานมทถมฺภสารมฺภตาย ๔- นิวาตวุตฺติกา. อยญฺจ นโย "มยฺหํ น สงฺกิเลสธมฺมานํ สํวรณมตฺเตน สิทฺโธ, อถ โข อคฺคมคฺค- สมาธินา สุฏฺฐุสมาหิตจิตฺตตาย เจว อคฺคมคฺคปญฺญาย สพฺพสํโยชเนหิ วิปฺปมุตฺต- จิตฺตตาย จา"ติ ทสฺเสนฺโต อาห "จิตฺตํ เม สุสมาหิตํ วิมุตฺตนฺ"ติ. เอวํภูโต จ "อิทานาหํ กตกรณีโย"ติ น อปฺโปสฺสุกฺโก โหมิ, อถ โข อาตาปี วิหรามิ, สเทวกสฺส โลกสฺส หิตสุขูปสํหาเร อุสฺสาหชาโต ภิกฺขาจารกาเลปิ อนุฆรํ พฺรหฺมวิหาเรเนว วิหรามิ. ตสฺมา ตฺวมฺปิ เทว ปชฺชุนฺน มยฺหํ ปิยํ กาตุกามตายปิ วสฺสูปชีวีนํ สตฺตานํ อนุกมฺปายปิ วสฺส สมฺมา ธารํ อนุปฺปเวจฺฉาติ เอวเมตฺถ อตฺโถ ทฏฺฐพฺโพ.

เอตฺถ จ เถโร "ฉนฺนา เม กุฏิกา สุขา นิวาตา"ติ อิมินา โลกิยโลกุตฺตรเภทาย ๕- อตฺตโน อธิสีลสิกฺขํ ทสฺเสติ. "จิตฺตํ เม สุสมาหิตนฺ"ติ อิมินา อธิจิตฺตสิกฺขํ. "วิมุตฺตนฺ"ติ อิมินา อธิปญฺญาสิกฺขํ. "อาตาปี วิหรามี"ติ อิมินา ทิฏฺฐธมฺมสุข- วิหารํ. อถวา "ฉนฺนา เม กุฏิกา สุขา นิวาตา"ติ อิมินา อนิมิตฺตวิหารํ ทสฺเสติ กิเลสวสฺสปิธานมุเขน นิจฺจาทินิมิตฺตุคฺฆาฏนทีปนโต. "จิตฺตํ เม สุสมาหิตนฺ"ติ อิมินา อปฺปณิหิตวิหารํ. "วิมุตฺตนฺ"ติ อิมินา สุญฺญตวิหารํ. "อาตาปี วิหรามี"ติ อิมินา เตสํ ติณฺณํ วิหารานํ อธิคมูปายํ. ปฐเมน วา โทสปฺปหานํ, ทุติเยน ราคปฺปหานํ, ตติเยน โมหปฺปหานํ. ตถา ทุติเยน ปฐมทุติเยหิ วา ธมฺมวิหาร- สมฺปตฺติโย ทสฺเสติ, ตติเยน วิมุตฺติสมฺปตฺติโย. "อาตาปี วิหรามี"ติ อิมินา ปรหิตปฏิปตฺติยํ อตนฺทิตภาวํ ทสฺเสตีติ ทฏฺฐพฺพํ.