อรหตฺตํ ปน ปตฺวา ภควนฺตํ วนฺทิตฺวา สาวตฺถึ ๑- อคมาสิ. ตสฺส อาคตภาวํ สุตฺวา ญาตกา อุปคนฺตฺวา มหาทานํ ปวตฺเตสุํ. โส กติปยทิวเส วสิตฺวา อรญฺญเมว คนฺตุกาโม อโหสิ. ตํ ญาตกา "ภนฺเต อรญฺญํ นาม ฑํสมกสาทิวเสน พหุปริสฺสยํ, อิเธว วสถา"ติ อาหํสุ. ตํ สุตฺวา เถโร "อรญฺญวาโสเยว มยฺหํ รุจฺจตี"ติ วิเวกาภิรติกิตฺตนมุเขน อญฺญํ พฺยากโรนฺโต:-

๒- "ผุฏฺโฐ ฑํเสหิ มกเสหิ อรญฺญสฺมึ พฺรหาวเน

นาโค สงฺคามสีเสว สโต ตตฺราธิวาสเย"ติ คาถํ อภาสิ. ๒-

[๓๑] ตตฺถ ผุฏฺโฐ ฑํเสหิ มกเสหีติ ฑํสนสีลตาย "ฑํสา"ติ ลทฺธนามาหิ อนฺธกมกฺขิกาหิ, มกสสญฺญิเตหิ จ สูจิมุขปาเณหิ ผุสฺสิโต ทฏฺโฐติ อตฺโถ. อรญฺญสฺมินฺติ "ปญฺจธนุสติกํ ปจฺฉิมนฺ"ติ ๓- วุตฺตอรญฺญลกฺขณโยคโต อรญฺเญ. พฺรหาวเนติ มหารุกฺขคจฺฉคหนตาย มหาวเน อรญฺญานิยํ. นาโค สงฺคามสีเสวาติ สงฺคามาวจโร หตฺถินาโค วิย สงฺคามุทฺธนิ ปรเสนาสมฺปหารํ. ๔- "อรญฺญวาโส นาม พุทฺธาทีหิ วณฺณิโต โถมิโต"ติ อุสฺสาหชาโต สโต สติมา หุตฺวา ตตฺร ตสฺมึ อรญฺเญ, ตสฺมึ วา ฑํสาทิสมฺผสฺเส อุปฏฺฐิเต อธิวาสเย อธิวาเสยฺย สเหยฺย, "ฑํสาทโย มํ อาพาเธนฺตี"ติ อรญฺญวาสํ น ชเหยฺยาติ อตฺโถ.