[๗๖] "อุปฺปตนฺเตสุ นิปเต นิปตนฺเตสุ อุปฺปเต

วเส อวสมาเนสุ รมมาเนสุ โน รเม"ติ คาถํ อภาสิ.

ตตฺถ อุปฺปตนฺเตสูติ อุณฺณมนฺเตสุ, สตฺเตสุ มานุทฺธจฺจถมฺภสารมฺภาทีหิ อตฺตุกฺกํสเนน อนุปสนฺเตสุ. นิปเตติ นเมยฺย, เตสญฺเญว ปาปธมฺมานํ ปริวชฺชเนน ๓- นิวาตวุตฺติ ภเวยฺย. นิปตนฺเตสูติ โอณมนฺเตสุ, หีนาธิมุตฺติกตาย โกสชฺเชน จ คุณโต นิหียมาเนสุ. อุปฺปเตติ อุณฺณเมยฺย, ปณีตาธิมุตฺติกตาย วิริยารมฺเภน จ คุณโต อุสฺสุกฺเกยฺย. ๔- อถวา อุปฺปตนเตสูติ อุฏฺฐหนฺเตสุ, กิเลเสสุ ปริยุฏฺฐาน- วเสน สีสํ อุกฺขิปนฺเตสุ. นิปเตติ ปฏิสงฺขานพเลน ๕- ยถา เต น อุปฺปชฺชนฺติ, ตถา อนุรูปปจฺจเวกฺขณาย นิปเตยฺย, วิกฺขมฺเภยฺย เจว สมุจฺฉินฺเทยฺย จ. นิปตนฺเตสูติ ปริปตนฺเตสุ, อโยนิโสมนสิกาเรสุ วิริยปโยคมนฺทตาย วา ยถารทฺเธสุ สมถ- วิปสฺสนาธมฺเมสุ หายมาเนสุ. อุปฺปเตติ โยนิโสมนสิกาเรน วิริยารมฺภสมฺปทาย จ เต อุปฏฺฐาเปยฺย อุปฺปาเทยฺย วฑฺเฒยฺย จ. วเส อวสมาเนสูติ สตฺเตสุ มคฺค- พฺรหฺมจริยวาสํ อริยวาสญฺจ อวสนฺเตสุ สยํ ตํ วาสํ วเสยฺยาติ. อริเยสุ วา กิเลสวาสํ ทุติยกวาสํ อวสนฺเตสุ เยน วาเสน เต อวสมานา นาม โหนฺติ, สยํ ตถา วเส. รมมาเนสุ โน รเมติ สตฺเตสุ กามคุณรติยา กิเลสรติยา รมนฺเตสุ สยํ ตถา โน รเม น รเมยฺย, อริเยสุ วา นิรามิสาย ฌานาทิรติยา รมมาเนสุ สยมฺปิ ตถา รเม, ตโต อญฺญถา ปน กทาจิปิ โน รเม นาภิรเมยฺย วาติ อตฺโถ.

ปิยญฺชหตฺเถรคาถาวณฺณนา นิฏฺฐิตา.