ตสฺส วฑฺฒนฺติ อาสวา ภวมูโลปคามิโน"ติ ๑- คาถํ อภาสิ.
ตตฺถ รูปนฺติ รชฺชนียํ รูปายตนํ, ตํ ปเนตฺถ อิตฺถิรูปํ อธิปฺเปตํ. ทิสฺวาติ จกฺขุนา ทิสฺวา, จกฺขุทฺวารานุสาเรน นิมิตฺตานุพฺยญฺชนสลฺลกฺขณวเสน ๒- ตํ คเหตฺวา, ตสฺส ๓- ตถาคหณเหตูติ อตฺโถ. สติ มุฏฺฐาติ อสุภสภาเว กาเย "อสุภนฺ"เตฺวว ปวตฺตนสติ ๔- นฏฺฐา. ยถา ปน รูปํ ทิสฺวา สติ นฏฺฐา, ตํ ทสฺเสนฺโต อาห "ปิย นิมิตฺตํ มนสิกโรโต"ติ. ยถาอุปฏฺฐิตํ อารมฺมณํ "สุภํ สุขนฺ"ติอาทินา ปิยนิมิตฺตํ กตฺวา อโยนิโสมนสิกาเรน มนสิกโรโต สติ มุฏฺฐาติ โยชนา. ตโตว ๕- สารตฺตจิตฺโต เวเทตีติ สุฏฺฐุ รตฺตจิตฺโต หุตฺวา ตํ รูปารมฺมณํ อนุภวติ อภินนฺทติ, ๖- อภินนฺทนฺโต ปน ตญฺจ อชฺโฌส ติฏฺฐติ อชฺโฌสาย ตํ อารมฺมณํ คิลิตฺวา ปรินิฏฺฐเปตฺวา วตฺตติ เจว, เอวํภูตสฺส จ ตสฺส วฑฺฒนฺติ ๗- อาสวา ภวมูโลป- คามิโนติ ภวสฺส สํสารสฺส มูลภาวํ การณภาวํ อุปคมนสภาวา กามาสวาทโย จตฺตาโรปิ อาสวา ตสฺส ปุคฺคลสฺส อุปรูปริ วฑฺฒนฺติเยว, น หายนฺติ. มยฺหํ ปน ปฏิสงฺขาเน ๘- ฐตฺวา วิปสฺสนํ วฑฺเฒตฺวา สจฺจานิ ปฏิวิชฺฌนฺตสฺส มคฺคปฏิปาฏิยา เต จตฺตาโรปิ อาสวา อนวเสสโต ปหีนา ปริกฺขีณาติ อธิปฺปาโย.
อภยตฺเถรคาถาวณฺณนา นิฏฺฐิตา.