ตตฺถ สํสรนฺติ สํสรนฺโต, ตสฺมึ ตสฺมึ ภเว อาทานนิกฺเขปวเสน อปราปรํ สนฺธาวนฺโต. ทีฆมทฺธานนฺติ จิรกาลํ อนาทิมติ สํสาเร อปริมาณกาลํ. คตีสูติ สุกตทุกฺกฏานํ กมฺมานํ วเสน สุคติทุคฺคตีสุ. ปริวตฺติสนฺติ ฆฏียนฺตํ วิย ปริพฺภมนฺโต จวนุปปชฺชนวเสน ๑- อปราปรํ ปริวตฺตึ. ตสฺส ปน ปริวตฺตนสฺส การณมาห "อปสฺสํ อริยสจฺจานิ, อนฺธภูโต ปุถุชฺชโน"ติ. ทุกฺขาทีนิ จตฺตาริ อริย- สจฺจานิ ญาณจกฺขุนา อปสฺสนฺโต อปฺปฏิวิชฺฌนฺโต, ตโตเอว อวิชฺชนฺธตาย อนฺธภูโต ปุถูนํ ชนนาทีหิ การเณหิ ปุถุชฺชโน ปุถุชฺชนตฺตา ๒- คตีสุ ปริวตฺติสนฺติ โยชนา, เตเนวาห ภควา:-

"จตุนฺนํ ภิกฺขเว อริยสจฺจานํ อนนุโพธา อปฺปฏิเวธา เอวมิทํ

ทีฆมทฺธานํ สนฺธาวิตํ สํสริตํ มมญฺเจว ตุมฺหากญฺจา"ติ. ๓-

ตสฺส มยฺหํ วุตฺตนเยน ปุพฺเพ ปุถุชฺชนสฺเสว สโต ๔- อิทานิ สตฺถารา ทินฺนนเยน อปฺปมตฺตสฺส อปฺปมาทปฏิปตฺติยา สมถวิปสฺสนาภาวนํ มตฺถกํ ปาเปตฺวา ฐิตสฺส. สํสารา วินฬีกตาติ สํสรนฺติ สตฺตา เอเตหีติ "สํสารา"ติ ลทฺธนามา กมฺมกิเลสา อคฺคมคฺเคน สมุจฺฉินฺนตฺตา วิคตนฬา ๕- นิมฺมูลา กตา. สพฺพา คตี สมุจฺฉินฺนาติ เอวํ กมฺมกิเลสวฏฺฏานํ วินฬีกตตฺตา นิรยาทิกา สพฺพาปิ คติโย สมฺมเทว อุจฺฉินฺนา