ตํ สุตฺวา เถโร "อยํ วราโก ๓- อตฺตนา อตฺตโน ปวตฺตึ มยฺหํ ปกาเสสิ, มยา ปน อตฺตนาว อตฺตา โอวทิตพฺโพ, น มยา กิญฺจิ กเถตพฺพนฺ"ติ วตฺถุตฺตยา- นุสฺสติยํ อตฺตานํ นิโยเชนฺโต "พุทฺธมปฺปเมยฺยนฺ"ติอาทินา ติสฺโส คาถา อภาสิ. ตตฺถ พุทฺธมปฺปเมยฺยํ อนุสฺสร ปสนฺโนติ สวาสนาย อวิชฺชานิทฺทาย อจฺจนฺต- วิคเมน พุทฺธิยา จ วิกสิตภาเวน พุทฺธํ ภควนฺตํ ปมาณกรานํ ราคาทิกิเลสานํ อภาวา อปริมาณคุณสมงฺคิตาย อปฺปเมยฺยปุญฺญกฺเขตฺตตาย จ อปฺปเมยฺยํ. โอกปฺปน- ลกฺขเณน อภิปฺปสาเทน ปสนฺโน, ปสนฺนมานโส "อิติปิ โส ภควา อรหํ สมฺมา- สมฺพุทฺโธ"ติอาทินา ๔- อนุสฺสร อนุอนุพุทฺธารมฺมณํ สตึ ปวตฺเตหิ, ปีติยา ผุฏฺฐ- สรีโร โหหิสิ. สตตมุทคฺโคติ อนุสฺสรนฺโตว ผรณลกฺขณาย ปีติยา สตตํ สพฺพทา ผุฏฺฐ- สรีโร ปีติสมุฏฺฐานปณีตรูเปหิ อชฺโฌตฺถฏสรีโร อุพฺเพคปีติยา อุทคฺโค กายํ อุทคฺคํ กตฺวา อากาสํ ลงฺฆิตุํ สมตฺโถ จ ภเวยฺยาสิ, พุทฺธานุสฺสติยา พุทฺธารมฺมณํ อุฬารํ ปีติโสมนสฺสํ ปฏิสํเวเทยฺยาสิ, ยโต สีตุเณฺหหิ วิย ชิฆจฺฉาปิปาสาหิปิ อนภิภูโต โหหิสีติ อตฺโถ.

ธมฺมนฺติ อริยํ โลกุตฺตรธมฺมํ สํฆนฺติ อริยํ ปรมตฺถสํฆํ. เสสํ วุตฺตนยเมว. อนุสฺสราติ ปเนตฺถ "สฺวากฺขาโต ภควตา ธมฺโม"ติอาทินา ๕- ธมฺมํ, "สุปฏิปนฺโน ภควโต สาวกสํโฆ"ติอาทินา ๕- สํฆํ อนุสฺสราติ โยเชตพฺพํ.

@วตฺถูปมสุตฺต, สํ.มหา. ๑๙/๙๙๗/๒๙๖ จกฺกวตฺติราชสุตฺต, องฺ.ติก. ๒๐/๗๑/๒๐๑