มหาเขมงฺคโม สนฺโต ปริโยสานภทฺทโก"ติ อิมา คาถา อภาสิ.

ตตฺถ สุเทสิโตติ สุฏฺฐุ เทสิโต, เวเนยฺยชฺฌาสยานุรูปํ ทิฏฺฐธมฺมิกสมฺปรายิก- ปรมตฺถานํ ยาถาวโต วิภาวนวเสน เทสิโตติ อตฺโถ. อถวา สุเทสิโตติ สมฺมา เทสิโต, ปวตฺตินิวตฺตีนํ ตทุภยเหตูนญฺจ อวิปรีตโต ปกาสนวเสน ภาสิโต สฺวาขฺยาโตติ ๑- อตฺโถ. จกฺขุมตาติ มํสจกฺขุ ทิพฺพจกฺขุ ปญฺญาจกฺขุ พุทฺธจกฺขุ สมนฺตจกฺขูติ อิเมหิ ปญฺจหิ จกฺขูหิ จกฺขุมตา. พุทฺเธนาติ สพฺพญฺญุพุทฺเธน. อาทิจฺจพนฺธุนาติ อาทิจฺจโคตฺเตน. ทุวิโธ หิ โลเก ขตฺติยวํโส อาทิจฺจวํโส โสมวํโสติ. ตตฺถ อาทิจฺจวํโส โอกฺกากราชวํโสติ ชานิตพฺพํ, ตโต สญฺชาตตาย สากิยา อาทิจฺจโคตฺตาติ ภควา "อาทิจฺจพนฺธู"ติ วุจฺจติ. อถวา อาทิจฺจสฺส พนฺธูติปิ ภควา อาทิจฺจพนฺธุ, สฺวายมตฺโถ เหฏฺฐา วุตฺโตเยว. กามราคสํโยชนาทีนํ สพฺเพสํ สํโยชนานํ สมติกฺกมนภาวโต สพฺพสํโยชนาตีโต ตโตเอว กิเลสกมฺมวิปากวฏฺฏานํ วินาสนโต วิทฺธํสนโต สพฺพวฏฺฏวินาสโน สํสารจารกโต นิยฺยานโต นิยฺยานิโก สํสาร- มโหฆโต สมุตฺตรณฏฺเฐน อุตฺตรโณ กามตณฺหาทีนํ สพฺพตณฺหานํ มูลํ อวิชฺชํ อโยนิโส มนสิการญฺจ วิโสเสติ สุกฺขาเปตีติ ตณฺหามูลวิโสสโน ติณฺณมฺปิ เวทานํ ๒- สมฺปฏิเวธสฺส ๓- วิทฺธํสนโต วิสสฺส ทุกฺขสฺส การณตฺตา วิสมูลํ สตฺตานํ พฺยสนุปฺ- ปตฺติฏฺฐานตาย อาฆาตนํ กมฺมํ กิเลสํ วา ๔- เฉตฺวา สมุจฺฉินฺทิตฺวา นิพฺพุตึ นิพฺพานํ ปาเปติ.

@๔ สี.,อิ. กมฺมกมฺมกิเลสํ