@ม.อุปริ. ๑๔/๒๓๗/๒๐๓ อุปกฺกิเลสสุตฺต ๒ องฺ.สตฺตก. ๒๓/๓๔/๓๓ ทุติยสขสุตฺต (สฺยา) นิปฺผตฺติตโลกุตฺตรสทฺธาทิเก อุทฺธริตฺวา ๑- ปุคฺคลาธิฏฺฐานายเอว คาถาย สมฺมา- ปฏิปตฺตึ ทสฺเสนฺโต "ยสฺส สทฺธา"ติอาทิมาห. ตสฺสตฺโถ:- ยสฺส ปุคฺคลสฺส ตถาคเต สมฺมาสมฺพุทฺเธ "อิติปิ โส ภควา"ติอาทินยปฺปวตฺตา มคฺเคนาคตสทฺธา ตโตเอว อจลา อวิกมฺปา สุฏฺฐุ ปติฏฺฐิตา. "อตฺถี"ติ ปทํ อาเนตฺวา สมฺพนฺธิตพฺพํ. อริยกนฺตนฺติ อริยานํ กนฺตํ ปิยายิตํ ภวนฺตเรปิ อวิชหนโต. ปสํสิตนฺติ พุทฺธาทีหิ ปสฏฺฐํ, วณฺณิตํ โถมิตํ อตฺถีติ โยชนา. ตํ ปเนตํ สีลํ คหฏฺฐสีลํ ปพฺพชิตสีลนฺติ ทุวิธํ. ตตฺถ คหฏฺฐสีลํ นาม ปญฺจสิกฺขาปทสีลํ, ยํ คหฏฺเฐน รกฺขิตุํ สกฺกา. ปพฺพชิตสีลํ นาม ทสสิกฺขาปทสีลํ อุปาทาย สพฺพํ จตุปาริสุทฺธิสีลํ, ตยิทํ สพฺพมฺปิ อขณฺฑาทิภาเวน อปรามฏฺฐตาย "กลฺยาณนฺ"ติ เวทิตพฺพํ.

สํเฆ ปสาโท ยสฺสตฺถีติ "สุปฏิปนฺโน ภควโต สาวกสํโฆ"ติอาทินา อริยสํเฆ ปสาโท สทฺธา ยสฺส ปุคฺคลสฺส อตฺถิ อจโล สุปฺปติฏฺฐิโตติ อาเนตฺวา โยเชตพฺพํ. อุชุภูตญฺจ ทสฺสนนฺติ ทิฏฺฐิวงฺกาภาวโต กิเลสวงฺกาภาวโต จ อุชุภูตํ อกุฏิลํ อชิมฺห กมฺมสฺสกตาทสฺสนญฺเจว สปจฺจยนามรูปทสฺสนญฺจาติ ทุวิธมฺปิ ทสฺสนํ ยสฺส อตฺถิ อจลํ สุปฺปติฏฺฐิตนฺติ โยชนา. อทลิทฺโทติ ตํ อาหุ สทฺธาธนํ สีลธนํ สุตธนํ จาคธนํ ปญฺญาธนนฺติ อิเมสํ สุวิสุทฺธานํ ธนานํ อตฺถิตาย "อทลิทฺโท"ติ ตํ ตาทิสํ ปุคฺคลํ พุทฺธาทโย อริยา อาหุ. อโมฆํ ตสฺส ชีวิตํ ตสฺส ตถารูปสฺส ชีวิตํ ทิฏฺฐธมฺมิกาทิอตฺถาธิคเมน อโมฆํ อวญฺฌํ, สผลเมวาติ อาหูติ อตฺโถ.

ตสฺมาติ ยสฺมา ยถาวุตฺตสทฺธาทิคุณสมนฺนาคโต ปุคฺคโล "อทลิทฺโท อโมฆ- ชีวิโต"ติ วุจฺจติ, ตสฺมา อหมฺปิ ตถารูโป ภเวยฺยนฺติ. สทฺธญฺจ ฯเปฯ สาสนนฺติ "สพฺพปาปสฺส อกรณนฺ"ติอาทินา ๒- วุตฺตํ พุทฺธานํ สาสนํ อนุสฺสรนฺโต กุลปุตฺโต วุตฺตปฺปเภทํ สทฺธญฺเจว สีลญฺจ ธมฺมทสฺสนเหตุกํ ธมฺเม สุนิจฺฉยา วิโมกฺขภูตํ ปสาทญฺจ อนุยุญฺเชยฺย วฑฺเฒยฺยาติ.