@ม. มนุสฺสสมฺปตฺตึ ทิพฺพสมฺปตฺตึ นิพฺพานสมฺปตฺตินฺติ

@๒ อิ.,ม. กายาทีหิ ๓ สี.,อิ. อายสกฺยํ

อาทีติ มูลํ. สีลํ หิ กุสลานํ ธมฺมานํ อาทิ. ยถาห "ตสฺมาติห ตฺวํ ภิกฺขุ อาทิเมว วิโสเธหิ กุสเลสุ ธมฺเมสุ. โก จาทิ กุสลานํ ธมฺมานํ, สีลญฺจ สุวิสุทฺธนฺ"ติ. ๑- ปติฏฺฐาติ อธิฏฺฐานํ. สีลญฺหิ สพฺเพสํ อุตฺตริมนุสฺสธมฺมานํ ปติฏฺฐา. เตนาห "สีเล ปติฏฺฐายา"ติอาทิ. ๒- กลฺยาณานญฺจ มาตุกนฺติ สมถวิปสฺสนา- ทีนํ กลฺยาณธมฺมานํ มาตุภูตํ, ชนกนฺติ อตฺโถ. ปมุขํ สพฺพธมฺมานนฺติ สพฺเพสํ ปาโมชฺชาทีนํ อนวชฺชธมฺมานํ ปมุขํ มุขภูตํ, ปวตฺติทฺวารนฺติ อตฺโถ. ตสฺมาติ อาทิภาวาทิโต. วิโสธเยติ อกฺขณฺฑาทิภาเวน สมฺปาเทยฺย.

เวลาติ ทุจฺจริเตหิ อนติกฺกมนียฏฺเฐน เวลา, สีมาติ อตฺโถ. เวลายติ วา ทุสฺสีลฺยํ จลยติ ๓- วิทฺธํเสตีติ เวลา. สํวรํ สีลํ กายทุจฺจริตาทีนํ อุปฺปตฺติ- ทฺวารสฺส ปิทหนโต. อภิหาสนนฺติ โตสนํ อวิปฺปฏิสารเหตุตาย จิตฺตสฺสาภิปฺปโมทนโต. ติตฺถญฺจ สพฺพพุทฺธานนฺติ สาวกพุทฺธา ปจฺเจกพุทฺธา สมฺมาสมฺพุทฺธาติ สพฺเพสํ พุทฺธานํ กิเลสมลปฺปวาหเน ๔- นิพฺพานมหาสมุทฺทาวคาหเณ จ ติตฺถภูตญฺจ.