"อุนฺนตา"ติอาทินาปิ โลกธมฺมวเสน สตฺตานํ อนตฺถปฺปตฺติเมว ทสฺเสติ. ตตฺถ อุนฺนตา สุขธมฺเมนาติ สุขเหตุนา สุขปจฺจเยน โภคสมฺปตฺติอาทินา อุนฺนตึ คตา, โภคมทาทินา มตฺตาติ อตฺโถ. ทุกฺขธมฺเมน โวนตาติ ทุกฺขเหตุนา ทุกฺขปจฺจเยน โภควิปตฺติอาทินา นิหีนตํ คตา ทาลิทฺทิยาทินา กาปญฺญตฺตํ ๑- ปตฺตา. ทฺวเยนาติ ยถาวุตฺเตน อุนฺนติโอนติทฺวเยน ลาภาลาภาทิทฺวเยน วา ๒- พาลปุถุชฺชนา หญฺญนฺติ, อนุโรธปฏิวิโรธวเสน วิพาธิยนฺติ ปีฬิยนฺติ. กสฺมา? ยถาภูตํ อทสฺสิโน ยสฺมา เต ธมฺมสภาวํ ยาถาวโต นพฺภญฺญํสุ, ปริญฺญาตกฺขนฺธา ปหีนกิเลสา จ น โหนฺติ, ตสฺมาติ อตฺโถ. "ยถาภูตํ อทสฺสนา"ติปิ ปฐนฺติ, อทสฺสนเหตูติ อตฺโถ. เย จ ทุกฺเข สุขสฺมิญฺจ, มชฺเฌ สิพฺพินิมจฺจคูติ เย ปน อริยา ทุกฺขเวทนาย สุขเวทนาย มชฺฌตฺตตาเวทนาย จ ตปฺปฏิพทฺธํ ฉนฺทราคภูตํ สิพฺพินึ ตณฺหํ อคฺค- มคฺคาธิคเมน อจฺจคู อติกฺกมึสุ, เต อินฺทขีโล วิย วาเตหิ โลกธมฺเมหิ อสมฺปกมฺปิยา ฐิตา, น เต อุนฺนตโอนตา, กทาจิปิ อุนฺนตา วา โอนตา วา น โหนฺติ สพฺพโส อนุนยปฏิฆาภาวโต.

เอวํ เวทนาธิฏฺฐานํ อรหโต อนุปเลปํ ทสฺเสตฺวา อิทานิ โลกธมฺเม วิภชิตฺวา สพฺพตฺถกเมวสฺส อนุปเลปํ ทสฺเสนฺโต "น เหวา"ติอาทิมาห. ตตฺถ ลาเภติ จีวราทีนํ ปจฺจยานํ ปฏิลาเภ. อลาเภติ เตสํเยว อปฺปฏิลาเภ อปคเม. น ยเสติ ปริวารหานิยํ อกิตฺติยญฺจ. กิตฺติยาติ ปรมฺมุขา กิตฺตเน ปตฺถฏยสตายํ. นินฺทายนฺติ สมฺมุขา ครหายํ. ปสํสายนฺติ ปจฺจกฺขโต คุณาภิตฺถวเน. ทุกฺเขติ ทุกฺเข อุปฺปนฺเน. สุเขติ เอตฺถาปิ เอเสว นโย.

สพฺพตฺถาติ สพฺพสฺมึ ยถาวุตฺเต อฏฺฐวิเธปิ โลกธมฺเม, สพฺพตฺถ วา รูปาทิเก วิสเย เต ขีณาสวา น ลิมฺปนฺติ สพฺพโส ปหีนกิเลสตฺตา. ยถา กึ? อุทพินฺทุว โปกฺขเร ยถา กมลทเล ชลพินฺทุ อลฺลียิตฺวา ฐิตมฺปิ เตน น ลิมฺปติ, ชลพินฺทุนา จ ๓- กมลทลํ, อญฺญทตฺถุ วิสํสฏฺฐเมว, เอวเมเตปิ อุปฏฺฐิเต ลาภาทิเก, อาปาถคเต

เล่มที่ ๒๖ ขุททกนิกาย วิมาน-เปตวัตถุ-เถร-เถรีคาถา๔,๕๗๗

ที่มาและฉบับอื่นของ “๒. โคทัตตเถรคาถา”