อิตฺถีโสตานิ สพฺพานีติ อิตฺถิยา รูปาทิอารมฺมณานิ สพฺพานิ อนวเสสานิ ปญฺจ ตณฺหาโสตานิ สนฺทนฺติ. ปญฺจสูติ ปุริสสฺส ปญฺจสุ ทฺวาเรสุ. เตสนฺติ เตสํ ปญฺจนฺนํ โสตานํ. อาวรณนฺติ สํวรณํ, ยถา อสํวโร น อุปฺปชฺชติ, เอวํ สติสมฺปชญฺญํ ปจฺจุปฏฺฐเปตฺวา สํวรํ ปวตฺเตตุํ โย สกฺโกติ, โส วีริยวา อารทฺธวิริโย อกุสลานํ ธมฺมานํ ปหานาย กุสลานํ ธมฺมานํ อุปสมฺปทายาติ อตฺโถ.

เอวํ รูปาทิโคจเร ปพฺพชิตสฺส ปฏิปตฺตึ ทสฺเสตฺวา อิทานิ คหฏฺฐสฺส ทสฺเสตุํ "โส อตฺถวา"ติอาทิ วุตฺตํ. ตตฺถ โส อตฺถวา โส ธมฺมฏฺโฐ, โส ทกฺโข โส วิจกฺขโณติ โส ปุคฺคโล อิมสฺมึ โลเก อตฺถวา พุทฺธิมา ธมฺเม ฐิโต ธมฺเม ทกฺโข ธมฺเม เฉโก อนลโส วา วิจกฺขโณ อิติ กตฺตพฺพตาสุ กุสโล นาม. กเรยฺย รมมาโนปิ, กิจฺจํ ธมฺมตฺถสํหิตนฺติ เคหรติยา รมมาโนปิ ธมฺมตฺถสํหิตํ ธมฺมโต อตฺถโต จ อนเปตเมว ตํ ตํ กตฺตพฺพํ. อนุปฺปนฺนานํ โภคานํ อุปฺปาทนํ อุปฺปนฺนานํ ปริปาลนํ ปริโภคญฺจ กเรยฺย, อญฺญมญฺญํ อวิโรเธน อญฺญมญฺญํ อพาธเนน ติวคฺคตฺถํ อนุยุญฺเชยฺยาติ อธิปฺปาโย. อยญฺจ นโย เยสํ สมฺมาปฏิปตฺติ- อวิโรเธน ติวคฺคตฺถสฺส วเสน วตฺตติ พิมฺพิสารมหาราชาทีนํ วิย, เตสํ วเสน วุตฺโต. น เยสํ เกสญฺจิ วเสนาติ ทฏฺฐพฺพํ.

อโถ สีทติ สญฺญุตฺตนฺติ ยทิ อิธโลเก สุปสํหิตํ ทิฏฺฐธมฺมิกํ อตฺถํ ปริคฺคเหตฺวา ฐิตํ. วชฺเช กิจฺจํ นิรตฺถกนฺติ สมฺปรายิกตฺถรหิตํ อนตฺถุปสํหิตํ กิจฺจํ สเจปิ วิสฺสชฺเชยฺย ปริจฺจเชยฺย. น ตํ กิจฺจนฺติ มญฺญิตฺวา, อปฺปมตฺโต วิจกฺขโณติ สติอวิปฺปวาเสน อปฺปมตฺโต วิจารณปญฺญาสมฺภเวน วิจกฺขโณ อนตฺถุปสํหิตํ ตํ กิจฺจํ มยา น กาตพฺพนฺติ มญฺญิตฺวา วิวชฺเชยฺย.

เล่มที่ ๒๖ ขุททกนิกาย วิมาน-เปตวัตถุ-เถร-เถรีคาถา๔,๖๖๔

ที่มาและฉบับอื่นของ “๒. ปาราสริยเถรคาถา”