เหฏฺฐโต เวฬุคุมฺพสฺมึ นิพฺพายิสฺสํ อนาสโว"ติ.

ตตฺถ ปหายาติ ปชหิตฺวา. มาตาปิตโรติ มาตรญฺจ ปิตรญฺจ. อยํ เหตฺถ อธิปฺปาโย:- ยถา อญฺเญ เกจิ ญาติปาริชุญฺเญน วา โภคปาริชุญฺเญน วา อภิภูตา ปพฺพชนฺติ, ปพฺพชิตา จ กิจฺจนฺตรปสุตา วิหรนฺติ, น เอวํ มยํ, มยํ ปน มหนฺตํ ญาติปริวฏฺฏํ มหนฺตญฺจ โภคกฺขนฺธํ ปหาย กาเมสุ นิรเปกฺขา ปพฺพชิตาติ. ฌายตีติ อารมฺมณูปนิชฺฌานํ ลกฺขณูปนิชฺฌานญฺจาติ ทุวิธมฺปิ ฌานํ อนุยุตฺโต วิหรติ.

สเมโต นจฺจคีเตหีติ นจฺเจหิ จ คีเตหิ จ สมงฺคีภูโต, นจฺจานิ ปสฺสนฺโต คีตานิ สุณนฺโตติ อตฺโถ. "สมฺมโต"ติ จ ปฐนฺติ, นจฺจคีเตหิ ปูชิโตติ อตฺโถ. สมฺมตาฬปฺปโพธโนติ สมฺมตาฬสทฺเทหิ ปจฺจูสกาเล ปโพเธตพฺโพ. น เตน สุทฺธิมชฺฌคนฺติ เตน กามโภเคน สํสารสุทฺธึ นาธิคจฺฉึ. มารสฺส วิสเย รโตติ กิเลส- มารสฺส วิสยภูเต กามคุเณ รโต, "กิเลสมารสฺส วิสยภูเตน กามคุณโภเคน สํสารสุทฺธิ โหตี"ติ เอวํทิฏฺฐิโก อหุตฺวาติ อตฺโถ. เตนาห "เอตญฺจ สมติกฺกมฺมา"ติอาทิ. ตตฺถ เอตนฺติ เอตํ ปญฺจวิธมฺปิ กามคุณํ. สมติกฺกมฺมาติ สมติกฺกมิตฺวา, อนเปกฺโข ๑- ฉฑฺเฑตฺวาติ อตฺโถ. สพฺโพฆนฺติ กาโมฆาทิกํ สพฺพมฺปิ โอฆํ.

ปญฺจ กามคุเณ สรูปโต ทสฺเสตุํ "รูปา สทฺทา"ติอาทิ วุตฺตํ. ตตฺถ มโนรมาติ โลภนียฏฺเฐน มนํ รมยนฺตีติ มโนรมา, มนาปิยาติ วุตฺตํ โหติ. ยถาห "กตเม ปญฺจ, มนาปิยา รูปา, มนาปิยา สทฺทา"ติอาทิ. ๒-