@สทฺธมฺมกตา การณภาวโต กิเลสาว กิเลสวตฺถูนิ, เตสุ กิเลสวตฺถูสุ สมูหิเตสุ. สสงฺคาเมว โฆสิเตติ หิรญฺญสุวณฺณมณิมุตฺตาทิกํ ธนํ วิปฺปกิริตฺวา "ยํ ยํ หิรญฺญสุวณฺณาทิ ยสฺส ยสฺส หตฺถคตํ, ตํ ตํ ตสฺส ตสฺเสว โหตู"ติ เอวํ กามโฆสนา สสงฺคามโฆสนา นาม. ตตฺถายมตฺโถ:- กิเลสวตฺถูสุ "โย โย กิเลโส ยํ ยํ สตฺตํ คณฺหาติ อภิภวติ, โส โส ตสฺส ตสฺส โหตู"ติ กิเลสเสนาปตินา มาเรน สสงฺคาเม โฆสิเต วิย. เตหิ เตหิ กิเลเสหิ อภิภูตา เต พาลปุถุชฺชนา เตน เตน อารมฺมณภาเคน วิธาวิตา โวสิตาติ

เต เอวํ วิธาวิตา กึ กโรนฺตีติ อาห "ปริจฺจชิตฺวา สทฺธมฺมํ, อญฺญมญฺเญหิ ภณฺฑเร"ติ. ตสฺสตฺโถ:- ปฏิปตฺติสทฺธมฺมํ ฉฑฺเฑตฺวา อามิสกิญฺชกฺขเหตุ อญฺญ- มญฺเญหิ ภณฺฑเร กลหํ กโรนฺตีติ. ทิฏฺฐิคตานีติ "วิญฺญาณมตฺตเมว อตฺถิ, นตฺเถว รูปธมฺมา"ติ "ยถา ปุคฺคโล นาม ปรมตฺถโต นตฺถิ, เอวํ สภาวธมฺมาปิ ปรมตฺถโต นตฺถิ, โวหารมตฺตเมวา"ติ จ เอวมาทีนิ ทิฏฺฐิคตานิ มิจฺฉาคาเห อเนฺวนฺตา อนุคจฺฉนฺตา อิทํ เสยฺโย อิทเมว เสฏฺฐํ, อญฺญํ มิจฺฉาติ มญฺญนฺติ.

นิคฺคตาติ เคหโต นิกฺขนฺตา. กฏจฺฉุภิกฺขเหตูปีติ กฏจฺฉุมตฺตภิกฺขานิมิตฺตมฺปิ. ตํ ททนฺตสฺส คหฏฺฐสฺส อนนุโลมิกสํสคฺควเสน อกิจฺจานิ ปพฺพชิเตน อกตฺตพฺพานิ กมฺมานิ นิเสวเร กโรนฺติ.

อุทราวเทหกํ ภุตฺวาติ "อูนูทโร มิตาหาโร"ติ ๑- วุตฺตวจนํ อจินฺเตตฺวา อุทรปูรํ ภุญฺชิตฺวา. สยนฺตุตฺตานเสยฺยกาติ "ทกฺขิเณน ปสฺเสน สีหเสยฺยํ กปฺเปติ ปาเท ปาทํ อจฺจาธาย สโต สมฺปชาโน"ติ ๒- วุตฺตวิธานํ อนนุสฺสริตฺวา อุตฺตานเสยฺยกา สยนฺติ. ยา กถา สตฺถุครหิตาติ ราชกถาทิติรจฺฉานกถํ สนฺธาย วทติ.

เล่มที่ ๒๖ ขุททกนิกาย วิมาน-เปตวัตถุ-เถร-เถรีคาถา๔,๙๐๖

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑๐. ปาราสริยเถรคาถา”