ตตฺถ โกธนาติ กุชฺฌนสีลา. ภวิสฺสนฺติ อนาคเตติ สมฺพนฺโธ. กึ เถรสฺส กาเล ตถา นาเหสุนฺติ? น นาเหสุํ, ตทา ปน กลฺยาณมิตฺตพหุลตาย โอวาทเกสุ วิญฺญาปเกสุ สพฺรหฺมจารีสุ พหูสุ วิชฺชมาเนสุ กิเลเสสุ พลวนฺเตสุ ปฏิสงฺขานพหุลตาย จ เยภุยฺเยน ภิกฺขู อกฺโกธนา อเหสุํ, ๑- อายตึ ตพฺพิปริยาเย อติโกธนา ภวิสฺสนฺติ, ตสฺมา "อนาคเต"ติ วุตฺตํ. เสสปเทสุปิ เอเสว นโย. อุปนาหีติ อาฆาตวตฺถูสุ อาฆาตสฺส อุปนยหนสีลา อุปนาหสมฺภวโต วา อุปนาหี. ตตฺถ ปุริมกาลิโก พฺยาปาโท โกโธ, อปรกาลิโก อุปนาโห. สกึ ปวตฺโต วา โทโส โกโธ, อเนกกฺขตฺตุํ ปวตฺโต อุปนาโห. ปเรสํ วิชฺชมาเน คุเณ มกฺขนฺติ ปุญฺชนฺติ เตสํ วา อุทกปุญฺชนิยา วิย อุทกสฺส มกฺโข มกฺขนํ ปุญฺชนํ เอเตสํ อตฺถีติ มกฺขี. อติมานลกฺขโณ ถมฺโภ เอเตสํ อตฺถีติ ถมฺภี. สฐาติ อสนฺตคุณวิภาวนลกฺขเณน สาเฐยฺเยน สมนฺนาคตา. อิสฺสุกีติ ปรสมฺปตฺติขิยฺยนลกฺขณาย อิสฺสาย สมนฺนาคตา. นานาวาทาติ อญฺญมญฺญํ วิรุทฺธวาทา วิรุทฺธทิฏฺฐิกา, กลหการกา จาติ อตฺโถ.

อญฺญาตมานิโน ธมฺเม, คมฺภีเร ตีรโคจราติ คมฺภีเร ทุโรภาเส สทฺธมฺเม อญฺญาเต เอว "ญาโตติ, ทิฏฺโฐ"ติ เอวํ มานิโน, ตโต เอว ตสฺส โอรภาเค ปวตฺติตาย โอริมตีรโคจรา. ลหุกาติ ลหุสภาวา จปลา. อครู ธมฺเมติ สทฺธมฺเม คารว- รหิตา. อญฺญมญฺญมคารวาติ อญฺญมญฺญสฺมึ อปฺปติสฺสา, สํเฆ สพฺรหฺมจารีสุ จ ครุคารว- วิรหิตา. พหู อาทีนวาติ วุตฺตปฺปการา วกฺขมานา จ พหู อเนกโทสา อนฺตรายา. โลเกติ สตฺตโลเก. อุปฺปชฺชิสฺสนฺตฺยนาคเตติ อนาคเต ปาตุ ภวิสฺสนฺติ. สุเทสิตํ อิมํ ธมฺมนฺติ ๑- สมฺมาสมฺพุทฺเธน สุฏฺฐุ อวิปรีตํ อาทิกลฺยาณาทิปฺปกาเรน เทสิตํ อิมํ อาคมสทฺธมฺมํ. กิเลสิสฺสนฺตีติ กิลิฏฺฐํ กิเลสทูสิตํ กริสฺสนฺติ, "อาปตฺตึ `อนาปตฺตี'ติ ครุกาปตฺตึ `ลหุกาปตฺตี"ติอาทินา ทุจฺจริตสงฺกิเลเสน อสทฺธมฺเมน สณฺหสุขุมํ รูปารูปธมฺมํ ปฏิกฺขิปิสฺสนฺติ, ทิฏฺฐิสงฺกิเลเสน อุภยตฺราปิ ตณฺหา- สงฺกิเลเสน สงฺกิเลสิสฺสนฺติ มลีนํ กริสฺสนฺติ. ทุมฺมตีติ นิปฺปญฺญา. วุตฺตํ เหตํ ภควตา "ภวิสฺสนฺติ ภิกฺขเว ภิกฺขู อนาคตมทฺธานํ ฯเปฯ อภิธมฺมกถํ เวทลฺลกถํ กเถนฺตา กณฺหธมฺมํ โอกฺกมมานา น พุชฺฌิสฺสนฺตี"ติ. ๒-