@๔ ขุ.ธมฺม. ๒๕/๓๗๔/๘๒ สมฺพหุลภิกฺขุวตฺถุ ๕ สี. กมฺมํ กรมานานํ

อนตฺตเนยฺยเมตนฺติ เอตํ นวกมฺมาธิฏฺฐานาทิกํ อตฺตโน อตฺถาวหํ น โหตีติ อตฺโถ. ตตฺถ การณมาห "กิจฺฉติ กาโย กิลมตี"ติ. นวกมฺมาทิปสุตสฺส หิ ตหํ ตหํ วิจรโต กายสุขาทิอลาเภน กิจฺฉปฺปตฺโต โหติ กิลมติ เขทํ อาปชฺชติ, เตน จ กายกิลมเถน ทุกฺขิโต. วตฺถุวิสทอตฺตเนยฺยกิริยาทีนํ ๑- อภาเวน โส ปุคฺคโล สมถํ น วินฺทติ จิตฺตสมาทานํ น ลภตีติ.

โอฏฺฐปฺปหตมตฺเตนาติอาทินา เทฺว คาถา สุตปรมสฺส ปณฺฑิตมานิโน ครห- วเสน, ตโต ปรา เทฺว ปณฺฑิตสฺส ปสํสาวเสน วุตฺตา. ตตฺถ โอฏฺฐปฺปหตมตฺเตนาติ สชฺฌายสีเสน โอฏฺฐปริวตฺตนมตฺเตน, พุทฺธวจนํ สชฺฌายกรณมตฺเตนาติ อตฺโถ. อตฺตานมฺปิ น ปสฺสตีติ อนตฺถญฺญุตาย อตฺตโน ปจฺจกฺขภูตมฺปิ อตฺถํ น ชานาติ, ยาถาวโต อตฺตโน ปมาณํ น ปริจฺฉินฺทตีติ อตฺโถ. ปตฺถทฺธคีโว จรตีติ "อหํ พหุสฺสุโต, สติมา, ปญฺญวา, น มยา สทิโส อญฺโญ อตฺถี"ติ มานตฺถทฺโธ หุตฺวา ครุฏฺฐานิยานมฺปิ อปจิตึ อทสฺเสนฺโต อโยสลากํ คิลิตฺวา ฐิโต วิย ถทฺธคีโว จรติ. อหํ เสยฺโยติ มญฺญตีติ อหเมว เสยฺโย อุตฺตโมติ มญฺญติ.

อเสยฺโย เสยฺยสมานํ, พาโล มญฺญติ อตฺตานนฺติ อยํ อเสยฺโย หีโน สมาโน อญฺเญน เสยฺเยน อุตฺตเมน สมานํ สทิสํ กตฺวา อตฺตานํ พาโล มนฺทพุทฺธิ พาล- ภาเวเนว มญฺญตีติ. น ตํ วิญฺญู ปสํสนฺตีติ ตํ ตาทิสํ พาลํ ปคฺคหิตจิตฺตตาย ปตฺถทฺธมานสํ ถมฺภิตตฺตํ นรํ วิญฺญู ปณฺฑิตา น ปสํสนฺติ, อญฺญทตฺถุ ครหนฺติเยว.