ภินฺนปฏนฺธโรติ ภินฺนวตฺถธโร, คาถาสุขตฺถํ นการาคมํ กตฺวา วุตฺตํ. สตฺถกจฺฉินฺนอคฺฆผสฺสวณฺณภินฺนํ ๑- ปฏจีวรํ ธาเรนฺโตติ อตฺโถ. มุนีติ ปพฺพชิโต. อมโมติ กุเล วา คเณ วา มมตฺตาภาเวน อมโม. กตฺถจิปิ อารมฺมเณ อาสึสนาย อภาเวน นิราโส. หิตฺวา สุขี ปวนคโต วิหสฺสนฺติ ราคาทิเก กิเลเส อริยมคฺเคน สมุจฺฉินฺทิตฺวา มคฺคสุเขน ผลสุเขน สุขี มหาวนคโต กทา นุ โข อหํ วิหริสฺสามิ.

วธโรคนีฬนฺติ มรณสฺส จ โรคสฺส จ กุลาวกภูตํ. กายํ อิมนฺติ อิมํ ขนฺธ- ปญฺจกสงฺขาตํ กายํ. ขนฺธปญฺจโกปิ หิ "อวิชฺชาคตสฺส ภิกฺขเว ปุริสปุคฺคลสฺส ตณฺหานุคตสฺส อยเมว กาโย พหิทฺธา นามรูปนฺ"ติอาทีสุ ๒- กาโย วุจฺจติ. มจฺจุ- ชรายุปทฺทุตนฺติ มรเณน เจว ชราย จ ปีฬิตํ, วิปสฺสมาโน อหํ ภยเหตุปหาเนน วีตภโย, ตํ นุ กทา ภวิสฺสตีติ อตฺโถ.

ภยชนนินฺติ ปญฺจวีสติยา มหาภยานํ อุปฺปาทการณภูตํ กายิกสฺส จ เจตสิกสฺส จ สกลสฺสปิ วฏฺฏทุกฺขสฺส อาวหนโต ทุขาวหํ. ตณฺหาลตํ พหุวิธานุวตฺตนินฺติ พหุวิธญฺจ อารมฺมณํ ภวเมว วา อนุวตฺตติ สนฺตโนตีติ พหุวิธานุวตฺตนึ, ตณฺหา- สงฺขาตลตํ. ปญฺญามยนฺติ มคฺคปญฺญามยํ สุนิสิตํ อสิขคฺคํ วิริยปคฺคหิเตน สทฺธาหตฺเถน คเหตฺวา สมุจฺฉินฺทิตฺวา "กทา นุหํ วเส"ติ ยํ ปริวิตกฺกิตํ, ตมฺปิ กทา ภวิสฺสตีติ โยชนา.

อุคฺคเตชนฺติ สมถวิปสฺสนาวเสน นิสิตตาย ติกฺขเตชํ. สตฺถํ อิสีนนฺติ พุทฺธปจฺเจกพุทฺธอริยสาวกอิสีนํ สตฺถภูตํ. มารํ สเสนํ สหสา ภญฺชิสฺสนฺติ กิเลส- เสนาย สเสนํ อภิสงฺขาราทิมารํ สหสา สีฆเมว ภญฺชิสฺสามิ. สีหาสเนติ ถิราสเน, อปราชิตปลฺลงฺเกติ อตฺโถ.

เล่มที่ ๒๖ ขุททกนิกาย วิมาน-เปตวัตถุ-เถร-เถรีคาถา๕,๓๑๑

ที่มาและฉบับอื่นของ “ตาลปุฏเถรคาถา”