ปสฺส จิตฺตกตนฺติอาทิกา สตฺต คาถา ตเมว คณิกํ ทิสฺวา วิปลฺลตฺตจิตฺตานํ ภิกฺขูนํ โอวาททานวเสน วุตฺตา, ตํ สุตฺวา สา คณิกา มงฺกุภูตา อาคตมคฺเคเนว ปลาตา.

ตทาสีติอาทิกา จตสฺโส คาถา อายสฺมโต สาริปุตฺตตฺเถรสฺส ปรินิพฺพานํ อารพฺภ วุตฺตา. ตตฺถ อเนกาการสมฺปนฺเนติ อเนเกหิ สีลสํวราทิปฺปกาเรหิ ปริปุณฺเณ.

สุขุมํ เต ปฏิวิชฺฌนฺตีติ เต โยคิโน อติสุขุมํ ปฏิวิชฺฌนฺติ นาม, ยถา กึ? วาลคฺคํ อุสุนา ยถา ยถา สตธาภินฺนสฺส วาลสฺส เอกํ อํสุอคฺคํ รตฺตนฺธการติมิสาย วิชฺชุลฺลโตภาเสน วิชฺฌนฺตา วิยาติ อตฺโถ. เก ปน เตติ อาห "เย ปญฺจกฺขนฺเธ ปสฺสนฺติ, ปรโต โน จ อตฺตโต"ติ. ตตฺถ ปรโตติ อนตฺตโต. ตสฺส อตฺตคฺคาหปฏิกฺเขปทสฺสนํ เหตํ. เตนาห "โน จ อตฺตโต"ติ. เอเตน อนตฺตโต. อภิวุฏฺฐิตสฺส อริยมคฺคสฺส วเสน ทุกฺขสจฺเจ ปริญฺญาภิสมยํ อาห, ตทวินาภาวโต ปน อิตเรสมฺปิ อภิสมยานํ สุปฺปฏิวิชฺฌตา วุตฺตา เอว โหตีติ ทฏฺฐพฺพํ. เกจิ ปน "อนตฺถการกโต ๑- ปเร นาม ปญฺจุปาทานกฺขนฺธาติ `ปรโต ปสฺสนฺตี'ติ อิมินา วิเสสโต สพฺโพปิ สมฺมเทว วุตฺโต"ติ วทนฺติ. ปจฺจพฺยาธึสูติ ปฏิวิชฺฌึสุ.

เล่มที่ ๒๖ ขุททกนิกาย วิมาน-เปตวัตถุ-เถร-เถรีคาถา๕,๓๘๖

ที่มาและฉบับอื่นของ “มหาโมคคัลลานเถรคาถา”