กีทิโส นิรโย อาสีติอาทโย คาถา โกฏฺฐํ อนุปวิสิตฺวา นิกฺขมิตฺวา ฐิตมารํ ตชฺเชนฺเตน เถเรน วุตฺตา. ตตฺถ กีทิโสติ กึปกาโร. ยตฺถ ทุสฺสีติ ยสฺมึ นิรเย "ทุสฺสี"ติ เอวํนาโม มาโร. อปจฺจถาติ นิรยคฺคินา อปจฺจิ. วิธุรํ สาวกนฺติ วิธุรํ นาม กกุสนฺธสฺส ภควโต อคฺคสาวกํ. อาสชฺชาติ ฆฏฺฏยิตฺวา พาธิตฺวา. กกุสนฺธญฺจ พฺราหฺมณนฺติ กกุสนฺธญฺจ สมฺมาสมฺพุทฺธํ อาสชฺชาติ อตฺโถ. ภควนฺตํ อุทฺทิสฺส กุมารํ อาวิสิตฺวา มาเรน ขิตฺตา สกฺขรา เถรสฺส สีเส ปติ.

สตํ อาสิ อโยสงฺกูติ ตสฺมึ กิร นิรเย อุปปนฺนานํ ติคาวุโต อตฺตภาโว โหติ, ทุสฺสีมารสฺสาปิ ตาทิโสว อโหสิ. อถ นิรยปาลา ตาลกฺขนฺธปฺปมาณานํ อโยสูลานํ อาทิตฺตานํ สมฺปชฺชลิตานํ สโชติภูตานํ สตเมว คเหตฺวา "อิมสฺมึว เต ฐาเน ฐิเตน หทเยน จินฺเตตฺวา ปาปํ กตนฺ"ติ สุธาโทณิยํ สุธํ โกฏฺเฏนฺตา วิย หทยมชฺฌํ โกฏฺเฏตฺวา ปณฺณาส ชนา ปาทาภิมุขา, ปณฺณาส ชนา สีสาภิมุขา โกฏฺเฏนฺตา คจฺฉนฺติ, เอวํ คจฺฉนฺตา จ ปญฺจหิ วสฺสสเตหิ อุโภ อนฺเต วตฺวา ๑- ปุน นิวตฺตมานา ปญฺจหิ วสฺสสเตหิ หทยมชฺฌํ อุปคจฺฉนฺติ, ตํ สนฺธาย วุตฺตํ "สตํ อาสิ อโยสงฺกู"ติ. สพฺเพ ปจฺจตฺตเวทนาติ สยเมว ปาฏิเยกฺกเวทนาชนกา. สา กิร เวทนา มหานิรยเวทนาโต ทุกฺขตรา โหติ, ยถา หิ สิเนหปาน ๒- สตฺตาหโต ปริหารสตฺตาหํ ทุกฺขตรํ, เอวํ มหานิรยทุกฺขโต อุสฺสเท วุฏฺฐานเวทนา ทุกฺขตรา. อีทิโส นิรโย อาสีติ อิมสฺมึ ฐาเน เทวทูตสุตฺเตน ๓- นิรโย ทีเปตพฺโพ.

โย เอตมภิชานาตีติ โย มหาภิญฺโญ เอตํ กมฺมผลญฺจ หตฺถตเล ฐปิตอามลกํ วิย อภิมุขํ กตฺวา ปจฺจกฺขโต ชานาติ. ภิกฺขุ พุทฺธสฺส สาวโกติ ภินฺนกิเลโส ภิกฺขุ สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส สาวโก. กณฺห ทุกฺขํ นิคจฺฉสีติ เอกนฺตกาฬเกหิ ปาป- ธมฺเมหิ ๔- สมนฺนาคตตฺตา กณฺห มาร ทุกฺขํ วินฺทิสฺสสิ.