พฺราหฺมณา "อยํ อมฺหากํ ชีวิตมคฺโค"ติ ญตฺวา วงฺคีสํ คเหตฺวา ปฏิจฺฉนฺนยาเน นิสีทาเปตฺวา คามนิคมราชธานิโย วิจรนฺติ. วงฺคีโสปิ ติวสฺสมตฺถเก มตานมฺปิ สีสํ อาหราเปตฺวา นเขน อาโกเฏตฺวา "อยํ สตฺโต อสุกโยนิยํ นิพฺพตฺโต"ติ วตฺวา มหาชนสฺส กงฺขจฺเฉทนตฺถํ เต เต ชเน อาวาเหตฺวา ๒- อตฺตโน อตฺตโน คตึ กถาเปติ. เตน ตสฺมึ มหาชโน อภิปฺปสีทติ.

โส นํ นิสฺสาย มหาชนสฺส หตฺถโต สตมฺปิ สหสฺสมฺปิ ลภตีติ. พฺราหฺมณา วงฺคีสมาทาย ยถารุจึ วิจริตฺวา ปุน สาวตฺถึ อคมํสุ. วงฺคีโส สตฺถุ คุเณ สุตฺวา สตฺถารํ อุปสงฺกมิตุกาโม อโหสิ. พฺราหฺมณา "สมโณ โคตโม มายาย ตํ

ตํ สตฺถา ปุจฺฉิ "วงฺคีส กิญฺจิ สิปฺปํ ชานาสี"ติ. อาม โภ โคตม ฉวสีสมนฺตํ นาม ชานามิ, เตน ติวสฺสมตฺถเก มตานมฺปิ สีสํ นเขน อาโกเฏตฺวา นิพฺพตฺตฏฺฐานํ ชานามีติ. สตฺถา ตสฺส เอกํ นิรเย นิพฺพตฺตสฺส สีสํ ทสฺเสสิ, เอกํ มนุสฺเสสุ, เอกํ เทเวสุ, เอกํ ปรินิพฺพุตสฺส สีสํ ทสฺเสสิ. โส ปฐมํ สีสํ อาโกเฏตฺวา "โภ โคตม อยํ สตฺโต นิรเย นิพฺพตฺโต"ติ อาห. สาธุ วงฺคีส สุฏฺฐุ ตยา ทิฏฺฐํ, "อยํ สตฺโต กุหึ นิพฺพตฺโต"ติ ปุจฺฉิ. "มนุสฺสโลเก"ติ. อยํ กุหินฺติ. เทวโลเกติ ติณฺณนฺนมฺปิ นิพฺพตฺตฏฺฐานํ กเถสิ. ปรินิพฺพุตสฺส ปน สีสํ นเขน อาโกเฏนฺโต เนว อาทึ ๑- น โกฏึ ปสฺสิ. อถ นํ สตฺถา "น สกฺโกสิ วงฺคีสา "ติ ปุจฺฉิ. "อุปปริกฺขามิ ตาวา"ติ ปุนปฺปุนํ ปริวตฺเตตฺวา อาโกเฏนฺโตปิ พาหิรกมฺมนฺเตน ขีณาสวสฺส คตึ กถํ ชานิสฺสติ, อถสฺส มตฺถกโต เสโท มุจฺจิ. โส ลชฺชิตฺวา ตุณฺหีภูโต อฏฺฐาสิ. อถ นํ สตฺถา "กิลมสิ วงฺคีสา"ติ อาห. อาม โภ โคตม, อิมสฺส อุปฺปนฺนฏฺฐานํ ชานิตุํ น สกฺโกมิ, สเจ ตุเมฺห ชานาถ, กเถถาติ. "วงฺคีส อหํ เอตมฺปิ ชานามิ, อิโต อุตฺตริตรมฺปิ ชานามี"ติ วตฺวา:-