@๔ ม. อตฺโถ, เกจิ เทวา ทิฏฺฐิคติกา, น จ สตฺตาวาสภาวลทฺธึ อธิจฺจสมุปฺปนฺนวาทํ ฐเปตฺวา อิตเรสํ วเสน "อถ สฏฺฐิสิตา สวิตกฺกา"ติ วุตฺตํ. ยถา หิ ตณฺหาเลปาภาเวน ภิกฺขูติ วุจฺจติ, เอวํ ทิฏฺฐิเลปาภาเวนปีติ ทสฺเสตุํ "อถ สฏฺฐิสิตา"ติอาทิ วุตฺตํ. ปุถุชฺชนตาย ๑- อธมฺมา นิวิฏฺฐาติ เต ปน มิจฺฉาวิตกฺกา นิจฺจาทิคาหวเสน อธมฺมา ธมฺมโต อเปตา ปุถุชฺชนตายํ อนฺธพาเล นิวิฏฺฐา อภินิวิฏฺฐา. น จ วฏฺฏคตสฺส กุหิญฺจีติ ยตฺถ กตฺถจิ วตฺถุสฺมึ สสฺสตวาทาทิมิจฺฉาทิฏฺฐิวฏฺฏคโต ตํลทฺธิโก น จ อสฺส ภเวยฺย. อฏฺฐกถายํ ปน "อถ สฏฺฐิสิตา สวิตกฺกา, ปุถู ชนตาย อธมฺมา นิวิฏฺฐา"ติ ปทํ อุทฺธริตฺวา อถ ฉ อารมฺมณนิสฺสิตา ปุถู อธมฺมวิตกฺกา ชนตาย นิวิฏฺฐาติ วุตฺตํ, ตถา น จ วฏฺฏคตสฺส กุหิญฺจีติ เตสํ วเสน น กตฺถจิ กิเลสวฏฺฏคโต ภเวยฺยาติ จ วุตฺตํ. โน ปน ทุฏฺฐุลฺลภาณี ส ภิกฺขูติ โย กิเลเสหิ ทูสิตตฺตา อติวิย ทุฏฺฐุลฺลตา จ ทุฏฺฐุลฺลานํ มิจฺฉาวาทานํ ภณนสีโล จ โน อสฺส โน ภเวยฺย, โส ภิกฺขุ นาม โหตีติ.

ทพฺโพติ ทพฺพชาติโก ปณฺฑิโต. จิรรตฺตสมาหิโตติ จิรกาลโต ปฏฺฐาย สมาหิโต. อกุหโกติ โกหญฺญรหิโต อสโฐ อมายาวี. นิปโกติ นิปุโณ เฉโก. อปิหาลูติ นิตฺตโณฺห. สนฺตํ ปทมชฺฌคมาติ นิพฺพานํ อธิคโต. โมเนยฺยธมฺม- สมนฺนาคตโต มุนิ. ปรินิพฺพุโตติ อารมฺมณกรณวเสน นิพฺพานํ ปฏิจฺจ สอุปาทิเสสาย นิพฺพานธาตุยา ปรินิพฺพุโต. กงฺขติ กาลนฺติ อิทานิ อนุปาทิเสส- นิพฺพานตฺถาย กาลํ อาคเมติ. น ตสฺส กิญฺจิ กรณียํ อตฺถิ, ยถา เอทิโส ภวิสฺสติ, ตถา อตฺตานํ สมฺปาเทตีติ อธิปฺปาโย.

มานํ ปชหสฺสูติอาทโย จตสฺโส คาถา ปฏิภาณสมฺปตฺตึ นิสฺสาย อตฺตโน ปวตฺตมานํ มานํ วิโนเทนฺเตน วุตฺตา. ตตฺถ มานํ ปชหสฺสูติ เสยฺยมานาทินววิธํ มานํ ปริจฺจช. โคตมาติ โคตมโคตฺตสฺส ภควโต สาวกตฺตา อตฺตานํ โคตมโคตฺตํ กตฺวา อาลปติ. มานปถนฺติ มานสฺส ปวตฺติฏฺฐานภูตํ อโยนิโสมนสิการปริกฺขิตฺตํ

เล่มที่ ๒๖ ขุททกนิกาย วิมาน-เปตวัตถุ-เถร-เถรีคาถา๕,๕๐๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “วังคีสเถรคาถา”