เอวํ สพฺพงฺคสมฺปนฺนํ "มุนึ ทุกฺขสฺส ปารคุนฺ"ติ วุตฺตาย สตฺถุสมฺปตฺติยา เจว "เตวิชฺชา มจฺจุหายิโน"ติ วุตฺตาย สาวกสมฺปตฺติยา จาติ สพฺเพหิ องฺเคหิ สมฺปนฺนํ สมนฺนาคตํ. มุนินฺติ หิ อิมินา ปเทน โมนสงฺขาเตน ญาเณน สตฺถุ อนวเสสเญยฺยาวโพโธ วุตฺโตติ อนาวรณญาเณน ทสพลญาณาทีนํ สงฺคโห กโต โหติ, เตนสฺส ญาณสมฺปทํ ทสฺเสติ. ทุกฺขสฺส ปารคุนฺติ อิมินา ปหานสมฺปทํ. ตทุภเยน จ สตฺถุ อานุภาวสมฺปทาทโย ๒- ทสฺสิตา โหนฺติ. เตวิชฺชา มจฺจุหายิโนติ อิมินา สาวกานํ ญาณสมฺปตฺติทีปเนน จ นิพฺพานธาตุยา อธิคมทีปเนน จ ปททฺวเยน สตฺถุสาวกสมฺปตฺติ ทสฺสิตา โหติ. ตถา หิ ยถาวุตฺตมตฺถํ ปากฏตรํ กาตุํ "มุนึ ทุกฺขสฺส ปารคุํ, อเนกาการสมฺปนฺนํ, ปยิรุปาสนฺติ โคตมนฺ"ติ วุตฺตํ. ตตฺถ อเนกาการสมฺปนฺนนฺติ อเนเกหิ อากาเรหิ สมฺปนฺนํ, อเนกาการคุณสมนฺนาคตนฺติ อตฺโถ.

จนฺโท ยถาติ คาถา ภควนฺตํ จมฺมานคเร คคฺคราย โปกฺขรณิยา ตีเร มหตา ภิกฺขุสํเฆน อเนเกหิ จ เทวนาคสหสฺเสหิ ปริวุตํ อตฺตโน วณฺเณน จ ยสสา จ วิโรจมานํ ทิสฺวา โสมนสฺสชาเตน อภิตฺถวนฺเตน วุตฺตา. ตตฺถ จนฺโท ยถา วิคตวลาหเก นเภติ ยถา สรทสมเย อปคตวลาหเก วลาหกสทิเสน อญฺเญน

กาเวยฺยมตฺตาติอาทิกา ทส คาถา อรหตฺตํ ปตฺวา อตฺตโน ปฏิปตฺตึ ปจฺจเวกฺขิตฺวา สตฺถุ อตฺตโน จ คุเณ วิภาเวนฺเตน วุตฺตา. ตตฺถ กาเวยฺยมตฺตาติ กาเวยฺเยน กพฺพกรเณน ๑- มตฺตา มานิตา สมฺภาวิตา คุโณทยํ อาปนฺนา. อทฺทสามาติ อทฺทสิมฺหา.

เล่มที่ ๒๖ ขุททกนิกาย วิมาน-เปตวัตถุ-เถร-เถรีคาถา๕,๕๑๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “วังคีสเถรคาถา”