ปุจฺฉามิ สตฺถารนฺติอาทิกา ทฺวาทส คาถา อตฺตโน อุปชฺฌายสฺส ปรินิพฺพุตภาวํ ปุจฺฉนฺเตน วุตฺตา, อายสฺมโต นิโคฺรธกปฺปตฺเถรสฺส หิ ปรินิพฺพานกาเล อายสฺมา วงฺคีโส อสมฺมุขา อโหสิ. ทิฏฺฐิปุพฺพญฺจ เตน ตสฺส หตฺถกุกฺกุจฺจาทิ, ปุพฺพวาสนาวเสน หิ ตาทิสญฺจ อายสฺมโต ปิลินฺทวจฺฉสฺส วสลวาเทน สมุทาจาโร วิย ขีณาสวานมฺปิ โหติเยว. ๔- เตน "ปรินิพฺพุโต นุ โข เม อุปชฺฌาโย, อุทาหุ โน"ติ อุปฺปนฺนปริวิตกฺโก สตฺถารํ ปุจฺฉิ. เตน วุตฺตํ "อุปชฺฌายสฺส ปรินิพฺพุตภาวํ ปุจฺฉนฺเตน วุตฺตา"ติ. ตตฺถ สตฺถารนฺติ ทิฏฺฐธมฺมิกาทีหิ เวเนยฺยานํ อนุสาสกํ. อโนมปญฺญนฺติ โอมํ วุจฺจติ ปริตฺตํ ลามกํ, น โอมปญฺญํ อโนมปญฺญํ, มหาปญฺญนฺติ อตฺโถ. ทิฏฺเฐว ธมฺเมติ ปจฺจกฺขเมว, อิมสฺมึเยว อตฺตภาเวติ อตฺโถ. วิจิกิจฺฉานนฺติ สํสยานํ เอวรูปานํ วา ปริวิตกฺกานํ เฉตฺตา. ๕- อคฺคาฬเวติ อคฺคาฬวเจติยสงฺขาเต วิหาเร. ญาโตติ ปากโฏ. ยสสฺสีติ ลาภสกฺการสมฺปนฺโน. อภินิพฺพุตตฺโตติ อุปสนฺตสภาโว อปริฑยฺหมานจิตฺโต.

@๔ สี. ตาทิสํ โหติเยว ๕ ม. เฉทโก

ตยา กตนฺติ ตาทิเส ฉายาสมฺปนฺเน นิโคฺรธรุกฺขมูเล นิสินฺนตฺตา "นิโคฺรธ- กปฺโป"ติ ตยา กตํ นามํ. อิติ โส ยถา อตฺตนา อุปลกฺขิตํ ตถา วทติ. ภควา ปน น นิสินฺนตฺตา เอว ตํ ตถา อาลปติ, อปิจ โข ตตฺถ อรหตฺตํ ปตฺตตฺตาปิ. พฺราหฺมณสฺสาติ ชาตึ สนฺธาย วทติ. โส กิร พฺราหฺมณมหาสาลกุลา ปพฺพชิโต. นมสฺสํ อจรินฺติ นมสฺสมาโน วิหาสึ. มุตฺยเปกฺโขติ นิพฺพาเน ปติฏฺฐิโต.