ตตฺถ เย เกจีติ อนิยมวจนํ. สงฺขาราติ สงฺขตธมฺมา. หีนาติ ลามกา ปติกุฏฺฐา. อุกฺกฏฺฐมชฺฌิมาติ ปณีตา เจว มชฺฌิมา จ. เตสุ ชรามรณสงฺขตา ๒- หีนา ชาติสงฺขตา ๓- อุกฺกฏฺฐา, อุภยวิมิสฺสิตา มชฺฌิมา. หีเนหิ วา ฉนฺทาทีหิ นิพฺพตฺติตา หีนา, มชฺฌิเมห มชฺฌิมา, ปณีเตหิ อุกฺกฏฺฐา. อกุสลธมฺมา วา หีนา, โลกุตฺตรธมฺมา อุกฺกฏฺฐา, อิตรา มชฺฌิมา. อณูปิ อณุมตฺโตปีติ น เกวลํ ตยิ เอว, อถโข เย เกจิ หีนาทิเภทภินฺนา สงฺขารา, เตสุ สพฺเพสุ อณูปิ อณุมตฺโตปิ อติปริตฺตโกปิ วนโถ มยฺหํ น วิชฺชติ.

ตตฺถ การณมาห "สพฺเพ เม อาสวา ขีณา, อปฺปมตฺตสฺส ฌายโต"ติ. ตตฺถ อปฺปมตฺตสฺส ฌายโตติ อปฺปมตฺตาย ฌายนฺติยา, ลิงฺควิปลฺลาเสน เหตํ วุตฺตํ. เอตฺถ จ ยสฺมา ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา, ตสฺมา กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ. ยสฺมา อปฺปมตฺตา ฌายินี, ตสฺมา สพฺเพ เม อาสวา ขีณา, อณูปิ อณุมตฺโตปิ วนโถ เม น วิชฺชตีติ โยชนา.

เอวํ วุตฺตโอวาทํ องฺกุสํ กตฺวา สญฺชาตสํเวโค เถโร วิหารํ คนฺตฺวา ทิวาฏฺฐาเน นิสินฺโน วิปสฺสนํ วฑฺเฒตฺวา อรหตฺตํ ปตฺวา อตฺตโน ปฏิปตฺตึ ปจฺจเวกฺขิตฺวา สญฺชาตโสมนสฺโส มาตุ สนฺติกํ คนฺตฺวา อญฺญํ พฺยากโรนฺโต:-