อุปฺปลํ จุทกา สมุคฺคตนฺติ จกาโร นิปาตมตฺตํ, อุทกโต อุคฺคตํ อุฏฺฐิตํ อจฺจุคฺคมฺม ฐิตํ สุผุลฺลมุปฺปลํ. ยถา ตํ อมนุสฺสเสวิตนฺติ ตญฺจ รกฺขสปริคฺคหิตาย โปกฺขรณิยา ชาตตฺตา นิมฺมนุสฺเสหิ เสวิตํ เกนจิ อปริภุตฺตเมว ภเวยฺย. เอวํ ตฺวํ พฺรหฺมจารินีติ เอวเมว ตํ สุฏฺฐุ ผุลฺลมุปฺปลํ วิย ตุวํ พฺรหฺมจารินี. สเกสงฺเคสุ อตฺตโน สรีราวยเวสุ เกนจิ อปริภุตฺเตสุเยว ชรํ คมิสฺสสิ, มุธาเยว ชราชิณฺณา ภวิสฺสสิ.

เอวํ ธุตฺตเกน อตฺตโน อธิปฺปาเย ปกาสิเต เถรี สรีรสภาววิภาวเนน ตํ ตตฺถ วิจฺฉินฺเทนฺตี "กึ เต อิธา"ติ คาถมาห. ตสฺสตฺโถ:- อาวุโส สุวณฺณ- การปุตฺต เกสาทิกุณปปูเร เอกนฺเตน เภทนธมฺเม สุสานวฑฺฒเน อิธ อิมสฺมึ กายสญฺญิเต อสุจิกเฬวเร กึ นาม ตว สารนฺติ สมฺมตํ สมฺภาวิตํ, ยํ ทิสฺวา วิมโน อญฺญตรสฺมึ อารมฺมเณ วิคตมนสงฺกปฺโป, เอตฺเถว วา อวิมโน โสมนสฺสิโก หุตฺวา อุทิกฺขสิ, ตํ มยฺหํ กเถหีติ.

ตํ สุตฺวา ธุตฺตโก กิญฺจาปิ ตสฺสา รูปํ จาตุริยโสภิตํ, ปฐมทสฺสนโต ปน ปฏฺฐาย ยสฺมึ ทิฏฺฐิปาเต ๑- ปฏิพทฺธจิตฺโต, ตเมว อปทิสนฺโต "อกฺขีนิ จ ตูริยาริวา"ติ- อาทิมาห. กามญฺจายํ เถรี สุฏฺฐุ สํยตตาย สนฺตินฺทฺริยา, ตาย ถิรวิปฺปสนฺนโสมฺมสนฺตนยนนิปาเตสุ กมฺมานุภาวนิปฺผนฺเนสุ ปสนฺนปญฺจปฺปสาทปฏิมณฺฑิเตสุ นยเนสุ ลพฺภมาเน ปภาวิสิฏฺฐจาตุริเย ๒- ทิฏฺฐิปาเต ยสฺมา สยํ จริตหาวภาววิลาสาทิปริกปฺปวญฺจิโต โส ธุตฺโต ชาโต, ตสฺมาสฺส ๓- ทิฏฺฐิราโค สวิเสสํ เวปุลฺลํ อคมาสิ. ตตฺถ อกฺขีนิ จ ตูริยาริวาติ ตูริ วุจฺจติ มิคี, จสทฺโท นิปาตมตฺตํ, มิคจฺฉาปาย วิย เต อกฺขีนีติ อตฺโถ. "โกริยาริวา"ติ ๔- วา ปาฬิ, กุญฺจการกุกฺกุฏิยาติ ๕- วุตฺตํ โหติ. กินฺนริยาริว ปพฺพตนฺตเรติ ปพฺพตกุจฺฉิยํ วิจรมานาย กินฺนริวนิตาย วิย จ เต อกฺขีนีติ อตฺโถ. ตว เม นยนานิ ทกฺขิยาติ ตว วุตฺตคุณวิเสสานิ นยนานิ ทิสฺวา, ภิยฺโย อุปรูปริ เม กามาภิรติ ปวฑฺฒติ.

อุปฺปลสิขโรปมานิ เตติ รตฺตุปฺปลอคฺคสทิสานิ ปมฺหานิ ตว. วิมเลติ นิมฺมเล. หาฏกสนฺนิเภติ กญฺจนรูปกสฺส มุขสทิเส เต มุเข, นยนานิ ทกฺขิยาติ โยชนา.

เล่มที่ ๒๖ ขุททกนิกาย วิมาน-เปตวัตถุ-เถร-เถรีคาถา๖,๕๙๘

ที่มาและฉบับอื่นของ “สุภาชีวกัมพวนิกาเถรีคาถา”