@๓ อิ. ตตฺถ "นิพฺพินฺทนฺติ ภวคเต, นิพฺพินฺทิตฺวา วิรชฺชนฺตี"ติ วุตฺตํ. ตสฺสตฺโถ:- เย ภควโต วจนํ ยาถาวโต สทฺทหนฺติ, เต วิสุทฺธิปฏิปทํ ปฏิปชฺชนฺตา สพฺพสฺมึ ภวคเต เตภูมเก สงฺขาเร วิปสฺสนาปญฺญาย นิพฺพินฺทนฺติ, นิพฺพินฺทิตฺวา จ ปน อริยมคฺเคน สพฺพโส วิรชฺชนฺติ, สพฺพสฺมาปิ ภวคตา วิมุจฺจนฺตีติ อตฺโถ. วิราเค อริยมคฺเค อธิคเต วิมุตฺตาเยว โหนฺตีติ.
เอวเมตา เถริกาทโย สุเมธาปริโยสานา คาถาสภาเคน อิธ เอกชฺฌํ สงฺคหํ อารุฬฺหา "ติสตฺตติปริมาณา"ติ. ภาณวารโต ปน ทฺวาธิกา ฉสตมตฺตา เถริโย คาถา จ. ตา สพฺพาปิ ยถา สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส สาวิกาภาเวน เอกวิธา, ตถา อเสขภาเวน อุกฺขิตฺตปลิฆตาย สงฺกิณฺณปริกฺขตาย อพฺพูเฬฺหสิกตาย นิรคฺคลตาย ปนฺนภารตาย วิสญฺญุตฺตตาย ทสสุ อริยวาเสสุ วุฏฺฐวาสตาย จ, ตถา หิ ตา ปญฺจงฺควิปฺปหีนา ฉฬงฺคสมนฺนาคตา เอการกฺขา จตุราปสฺเสนา ปณุนฺนปจฺเจก- สจฺจา สมวยสฏฺเฐสนา อนาวิลสงฺกปฺปา ปสฺสทฺธกายสงฺขารา สุวิมุตฺตจิตฺตา สุวิมุตฺตปญฺญา จาติ เอวมาทินา ๑- นเยน เอกวิธา.
สมฺมุขาปรมฺมุขาเภทโต ทุวิธา. ยา หิ สตฺถุธรมานกาเล อริยาย ชาติยา ชาตา มหาปชาปติโคตมิอาทโย, ตา สมฺมุขาสาวิกา นาม. ยา ปน ภควโต ขนฺธปรินิพฺพานโต ปจฺฉา อธิคตวิเสสา, ตา สติปิ สตฺถุธมฺมสรีรสฺส ปจฺจกฺขภาเว สตฺถุสรีรสฺส ๒- อปจฺจกฺขภาวโต ปรมฺมุขาสาวิกา นาม. ตถา อุภโตภาควิมุตฺติปญฺญา- วิมุตฺติตาวเสน. อิธ ปาฬิยาคตา ปน อุภโตภาควิมุตฺตาเยว. ตถา สาปทาน- นาปทานเภทโต. ยาสํ หิ ปุริเมสุ สมฺมาสมฺพุทฺเธสุ ปจฺเจกพุทฺเธสุ สาวกพุทฺเธสุ วา ปุญฺญกิริยาวเสน กตาธิการตาสงฺขาตํ อตฺถิ อปทานํ, ตา สาปทานา. ยาสํ ตํ นตฺถิ, ตา นาปทานา. ตถา สตฺถุลทฺธูปสมฺปทา สํฆโต ลทฺธูปสมฺปทาติ ทุวิธา. ครุธมฺมปฏิคฺคหณมฺหิ ลทฺธูปสมฺปทา มหาปชาปติโคตมี สตฺถุสนฺติกาว ลทฺธูป- สมฺปทตฺตา สตฺถุลทฺธูปสมฺปทา นาม. เสสา สพฺพาปิ สํฆโต ลทฺธูปสมฺปทา. ตาปิ