๕. ทัพพเถรคาถา

142. 5. Dabbattheragāthāvaṇṇanā

yo duddamayoti āyasmato dabbattherassa gāthā. Kā uppatti?

ayampi padumuttarabuddhakāle haṃsavatīnagare kulagehe nibbattitvā vayappatto heṭṭhā vuttanayeneva dhammadesanaṃ suṇanto satthāraṃ ekaṃ bhikkhuṃ senāsanapaññāpakānaṃ aggaṭṭhāne ṭhapentaṃ disvā adhikārakammaṃ katvā taṃ ṭhānantaraṃ patthetvā satthārā byākato yāvajīvaṃ kusalaṃ katvā devamanussesu saṃsaritvā kassapadasabalassa sāsanosakkanakāle pabbaji. Tadā tena saddhiṃ apare cha janāti satta bhikkhū ekacittā hutvā aññe sāsane agāravaṃ karonte disvā "idha kiṃ karoma, ekamante samaṇadhammaṃ katvā dukkhassantaṃ karissāmā"ti nisseṇiṃ bandhitvā ucca- pabbatasīkhaṃ āruhitvā "attaattacittabalaṃ jānantā nisseṇiṃ pātenti, jīvite sālayā otarantu, mā pacchānutappino ahuvatthā"ti vatvā sabbe ekacittā hutvā nisseṇiṃ pātetvā "appamattā hotha āvuso"ti aññamaññaṃ ovaditvā cittarucitesu ṭhānesu nisīditvā samaṇadhammaṃ kātuṃ ārabhiṃsu.

Tattheva thero pañcame divase arahattaṃ patvā "mama kiccaṃ nipphannaṃ, ahaṃ imasmiṃ ṭhāne kiṃ karissāmī"ti iddhiyā uttarakuruto piṇḍapātaṃ āharitvā "āvuso imaṃ piṇḍapātaṃ paribhuñjatha, bhikkhācārakiccaṃ mamāyattaṃ hotu, tumhe attano kammaṃ karothā"ti āha. Kiṃ nu kho mayaṃ āvuso nisseṇiṃ pāpetvā evaṃ avocumha "yo paṭhamaṃ dhammaṃ sacchikaroti, so bhikkhaṃ āharatu, tenābhataṃ

เล่มที่ ๒๖ ขุททกนิกาย วิมาน-เปตวัตถุ-เถร-เถรีคาถา๒,๑๔๐

ที่มาและฉบับอื่นของ “๕. ทัพพเถรคาถา”