144. 7. Bhalliyattheragāthāvaṇṇā

yopānudīti āyasmato bhalliyattherassa gāthā. Kā uppatti?

ayaṃ kira ito ekatiṃse kappe anuppanne sumanassa nāma pacceka- buddhassa pasannacitto phalāphalaṃ datvā sugatīsueva saṃsaranto sikhissa sammā- sambuddhassa kāle aruṇavatīnagare satthavāhakule nibbatto "sikhissa bhagavato paṭhamābhi- sambuddhassa upajitaujitā nāma dve satthavāhaputtā paṭhamāhāraṃ adaṃsū"ti sutvā attano sahāyakena saddhiṃ bhagavantaṃ upasaṅkamitvā vanditvā svātanāya nimantetvā mahādānaṃ pavattetvā patthanamakāsi "ubhopi mayaṃ bhante anāgate tumhādisassa buddhassa paṭhamāhāradāyakā bhaveyyāmā"ti. Te tattha tattha bhave puññakammaṃ katvā dvemanussesu saṃsarantā kassapassa bhagavato kāle gopālakaseṭṭhiputtā bhātaro hutvā nibbattā. Bahūni vassāni bhikkhusaṃghaṃ khīrabhojanena upaṭṭhahiṃsu. Amhākaṃ pana bhagavato kāle pokkharavatīnagare satthavāhaputtā bhātaro hutvā nibbattā. Tesu jeṭṭho tapusso nāma, kaniṭṭho bhalliyo nāma, te pañcamattāni sakaṭasatāni bhaṇḍassa pūretvā vāṇijjāya gacchantā bhagavati paṭhamābhisambuddhe sattasattāhaṃ vimuttisukhadhammapaccavekkhaṇāhi vītināmetvā aṭṭhame sattāhe rājāyatana- mūle viharante rājāyatanassa avidūre mahāmaggena atikkamanti, tesaṃ tasmiṃ samaye samepi bhūmibhāge akaddamodake sakaṭāni nappavattiṃsu, "kiṃ nu kho kāraṇan"ti ca cintentānaṃ porāṇasālohitā devatā rukkhaviṭapabbhantare attānaṃ dassentī āha "mādisā ayaṃ bhagavā acirābhisambuddho sattasattāhaṃ anāhāro vimuttisukhaṃ paṭisaṃvedī idāni rājāyatanamūle nisinno, taṃ āhārena paṭimānetha, yadassa tumhākaṃ dīgharattaṃ hitāya sukhāyā"ti. Taṃ sutvā te uḷāraṃ pītisomanassaṃ