gāmā araññamāgamma tato gehaṃ upāvisiṃ

tato uṭṭhāya pakkāmiṃ anāmantetvā posiyo"ti gāthaṃ abhāsi.

[34] Tattha anāsannavarāti etā itthiyo na āsannā anupagatā, dūreeva vā ṭhitā hutvā varā purisassa seṭṭhā hitāvahā, tañca kho niccameva sabbakālameva, na rattimeva, na divāpi, na rahovelāyapi. Vijānatāti vijānantena. "anāsannaparā"tipi pāli, so evattho. Ayaṃ hettha adhippāyo:- caṇḍahatthi- assamahiṃsasīhabyagghayakkharakkhasapisācāpi manussānaṃ anupasaṅkamantā varā seṭṭhā, na anatthāvahā, te pana upasaṅkamantā diṭṭhadhammikaṃyeva anatthaṃ kareyyuṃ. Itthiyo pana upasaṅkamitvā diṭṭhadhammikaṃ samparāyikaṃ vimokkhanissitampi atthaṃ vināsetvā mahantaṃ anatthaṃ āpādenti, tasmā anāsannavarā etā niccameva vijānatāti. Idāni tamatthaṃ attūpanāyikaṃ katvā dassento "gāmā"tiādimāha. Tattha gāmāti gāmaṃ. Upayogatthe hi etaṃ nissakkavacanaṃ. Araññamāgammāti araññato āgantvā. Makāro padasandhikaro, nissakke cetaṃ upayogavacanaṃ. Tatoti mañcakato. Anāmantetvāti anālapitvā purāṇadutiyikaṃ "appamattā hohī"ti ettakampi avatvā.

Ye pana "pakkāmin"ti paṭhanti, tesaṃ ahaṃ posiyo pakkāminti yojanā. Ye pana "sā itthī theraṃ gharaṃ upagataṃ bhojetvā palobhetukāmā jātā, taṃ disvā thero tāvadeva gehato nikkhamitvā vihāraṃ gantvā attano vasanaṭṭhāne mañcake nisīdi. Sāpi kho itthī pacchābhattaṃ alaṅkatapaṭiyattā vihāre therassa vasanaṭṭhānaṃ upasaṅkami. Taṃ disvā thero kiñci avatvā uṭṭhāya divāṭṭhānameva gato"ti vadanti, tesaṃ "gāmā araññamāgammā"ti gāthāpadassa attho yathārutavaseneva niyyati. Vihāro hi idha "araññan"ti adhippeto.

เล่มที่ ๒๖ ขุททกนิกาย วิมาน-เปตวัตถุ-เถร-เถรีคาถา๒,๔๑๖

ที่มาและฉบับอื่นของ “๔. โปสิยเถรคาถา”