[43] Tattha sumuttikoti sundarā accantikatāya apunabbhavikā mutti etassāti sumuttiko. Tassa pana vimuttiyā pāsaṃsiyatāya acchariyatāya ca appoṭento āha "sumuttiko"ti. Puna tattha vimuttiyaṃ attano pasādassa daḷhabhāvaṃ dassento "sāhu sumuttikomhī"ti āha, sādhu suṭṭhu muttiko vatamhīti attho. Kuto panāyaṃ sumuttikatāti? kāmañcāyaṃ thero sabbasmāpi vaṭṭadukkhato suvimutto, Attano pana tāva upaṭṭhitaṃ ativiya aniṭṭhabhūtaṃ dukkhaṃ dassento "tīhi khujjakehī"tiādimāha. Tattha khujjakehīti khujjasabhāvehi, khujjākārehi vā. Nissakkavacanañcetaṃ muttasaddā pekkhāya. Kassako hi akhujjopi samāno tīsu ṭhānesu attānaṃ khujjaṃ katvā dasseti lāyane kasane kuddālakamme ca. Yo hi pana kassako lāyanādīni karoti, tānipi asitādīni kuṭilākārato khujjakānīti vuttaṃ "tīhi khujjakehī"ti.

Idāni tāni sarūpato dassento "asitāsu mayā, naṅgalāsu mayā, khuddakuddālāsu mayā"ti āha. Tattha asitāsu mayāti lavittehi mayā muttanti attho. Nissakke cetaṃ bhummavacanaṃ. Sesesupi eseva nayo. Apare pana "asitāsu mayāti lavittehi karaṇabhūtehi mayā khujjitan"ti vadanti. Tesaṃ matena karaṇatthe hetumhi vā bhummavacanaṃ. "naṅgalāsū"ti liṅgavippallāsaṃ katvā vuttaṃ, naṅgalehi kasirehīti attho. Attanā vaḷañjitakuddālassa sabhāvato vaḷañjanena vā appakatāya vuttaṃ "khuddakuddālāsū"ti. "kuṇṭhakuddālāsū"ti pāli. Vaḷañjaneneva atikhiṇa- khaṇittesūti attho. Idhamevāti makāro padasandhikaro. Atha vāpīti vāsaddo nipātamattaṃ. Gāmake ṭhitattā tāni asitādīni kiñcāpi idheva mama samīpeyeva, tathāpi alameva hotīti attho. Turitavasena cetaṃ āmeḍitavacanaṃ. Jhāyāti phalasamāpatti- jhānavasena diṭṭhadhammasukhavihāratthaṃ dibbavihārādivasena ca jhāya. Sumaṅgalāti attānaṃ ālapati. Jhāne pana ādaradassanatthaṃ āmeḍitaṃ kataṃ. Appamatto viharāti